Logo Przewdonik Katolicki

Święto literatury

Natalia Budzyńska
Fot.

Trzy lata temu po raz pierwszy odbył się w Krakowie Conrad Festival, międzynarodowy festiwal literacki. W tym roku znów zjadą do Krakowa sławni pisarze i miłośnicy książek. Przez siedem dni literatura będzie najważniejsza.

 

Conrad Festival wcale nie jest festiwalem poświęconym twórczości Josepha Conrada, a jednak to on stał się patronem festiwalu powołanego do życia przez Fundację „Tygodnika Powszechnego” i Krakowskie Biuro Festiwalowe. Od początku to literackie wydarzenie było pomyślane w skali światowej, nad Wisłę mieli być zapraszani najważniejsi pisarze z całego świata. Conrad, jako polski pisarz, który odniósł tak duży międzynarodowy sukces, wydawał się patronem idealnym. Jako młodzieniec wyruszył w swoją podróż – morską i literacką – właśnie z Krakowa, w 1873 r. Plany udało się zrealizować już podczas pierwszej edycji festiwalu: przyjechali goście z różnych krajów, piszący w różnych językach, reprezentujący różne kultury i światopoglądy. Ideą festiwalu jest informowanie o tym, co w światowej literaturze jest najważniejsze, co się w niej aktualnie dzieje. To festiwal, który zadaje pytania i prowokuje do szukania odpowiedzi na nie: po co nam literatura, czy w ogóle jej potrzebujemy, jakie jest jej znaczenie w świecie współczesnym? Codzienne spotkania z wieloma autorami, pełne sale i gorące dyskusje udowadniają, że literatura nas rzeczywiście interesuje i intryguje.

 

Czym więc jest literatura?

Organizatorzy piszą, że jest to „jeden z najprostszych sposobów oswajania rzeczywistości, jeden z najskuteczniejszych sposobów wdrażania naszego doświadczenia i jeden z najpiękniejszych sposobów poznawania innych światów i ludzi. Literatura daje nam dostęp do rzeczywistości, która zwykle jest dla nas niedostępna, gdyż zamknięta w głowach innych ludzi, odgrodzona kulturowym kordonem, wyrażana w obych językach. Dzięki literaturze, dzięki pisarzom i tłumaczom, lepiej rozumiemy świat, a więc i siebie samych. Literatura jest fikcją, to prawda, ale taką fikcją, która zakorzeniona jest we wspólnej rzeczywistości i której przeżywania poszerza życie tyleż każdego z osobna, co wszystkich pospołu”. W 2009 r. lista zagranicznych gości festiwalu nie była długa. Do Krakowa przyjechali m.in. słynny izraelski pisarz Etgar Keret, szwedzka pisarka i poetka Agneta Pleijel czy Pascal Quignard, autor bestsellerowej powieści Wszystkie poranki świata. Rok później lista znacznie się wydłużyła. Spotkać można było: Jeana Hatzfelda, który opisywał powstanie „Solidarności” w Polsce, upadek muru berlińskiego i wojnę w Rwandzie, Węgra László Krasznahorkaia, powieściopisarza i autora scenariuszy do filmów Bela Tarra, noblistkę Hertę Müller czy  Amosa Oza. Rok temu najważniejszym gościem miał być francuski pisarz, kontrowersyjny Michel Houellebecq, który… nie przyjechał, lecz lista innych gości wydłużyla się jeszcze bardziej. Na festiwalu spotkać bowiem można, oprócz światowych sław, także twórców niszowych. Są mniej nam znani z różnych powodów, przede wszystkim dlatego, że tworzą w krajach, na które nie zwraca się uwagi. Nie są tłumaczeni, lecz mają ciekawe rzeczy do powiedzenia czytelnikom. W Krakowie możemy ich poznać. Polska literatura jest równie ważna jak ta światowa. Grono zapraszanych polskich pisarzy także się powiększa z roku na rok. Na spotkania zapraszani są najczęściej ci, którzy w minionym roku wydali po prostu dobrą książkę. Organizatorzy chcieli, aby Conrad Festiwal stał się rozpoznawalny na całym świecie – niemal się to udało już teraz. To wydarzenie jest jednym z największych festiwali literackich w Europie. Ale ponieważ literatury nie sposób oderwać od innych sztuk, na które działa, z których czerpie inspiracje i z którymi się zazębia, podczas festiwalu odbywają się koncerty, pokazy filmowe, wystawy oraz wykłady naukowe. W tym kontekście rozumienie dzieła literackiego może okazać się łatwiejsze i ciekawsze.

 

Pamuk w Krakowie

Tegoroczna, czwarta edycja  przebiegać będzie pod hasłem „Pomyśl: literatura!”. Co oznacza? Ma podkreślić znaczenie literatury, która skałania nas do zamyśleń nad światem i życiem, bo nie jest zwykłą lekką rozrywką. „Równie ważne jest drugie znaczenie tego hasła: że trudno nie dziwić się temu, że w świecie opanowanym przez pośpiech i powierzchowny przepływ informacji, literatura-sztuka fikcji i nadziei nadal istnieje i nadal prowokuje nas do rozmowy” – pisze prof. Michał Paweł Markowski, dyrektor artystyczny festiwalu.  Zaproszono pisarzy, których głos na temat rzeczywistości jest ważny we współczesnym świecie: Peter Esterházy, Dubravka Ugrešić, Robert D. Kaplan, Jeanette Winterson, Martin Pollack oraz Orhan Pamuk. Wśród polskich pisarzy odbędą się spotkania z Magdaleną Tulli, Andrzejem Stasiukiem, Jerzym Pilchem, Wojciechem Jagielskim, Eustachym Rylskim. Na pewno najbardziej oczekiwanym pisarzem jest noblista z 2006 r., turecki pisarz Orhan Pamuk, którego książki ukazują się w Polsce nakładem Wydawnictwa Literackiego. Pamuk spędzi w  Krakowie trzy dni. Spotkanie z Pamukiem odbędzie się w Audytorium Maximum 24 października, wstęp jest wolny, ale wymagana jest wcześniejsza rezerwacja miejsc. Festiwal trwać będzie siedem dni i będą to dni wypełnione bardzo wieloma spotkaniami. Pierwsze zaczynają się już o godz. 10.00, potem co dwie godziny następne. Wieczory można sobie zarezerwować na kino: w studyjnym kinie „Pod Baranami” wyświetlane będą filmy Wernera Herzoga, który w listopadzie obchodzi 70. urodziny. Dyrektor festiwalu pisze: „Pomyślcie: literatura nadal istnieje, nadal prowokuje do refleksji, nadal tworzy mocną alternatywnę dla świata, w którym nie chcielibyśmy żyć, nadal otwiera szersze perspektywy niż te, do których przywykliśmy”. I pocieszające jest to, że tak wielu ludzi myśli podobnie, czego dowodem są tłumy na festiwalowych spotkaniach i na odbywających się równocześnie Targach Książki.

 

Conrad Festiwal,  22–28 października, Kraków

www.conradfestival.pl

 

 

 

Komentarze

Zostaw wiadomość

 Security code

Komentarze - Facebook

Ta strona używa cookies. Korzystając ze strony, wyrażasz zgodę na używanie cookies, zgodnie z aktualnymi ustawieniami przeglądarki