Czynem i Prawdą

Arcybiskup Stanisław Gądecki – od 1973 r. kapłan, od 20 lat biskup, od 10 lat metropolita poznański, od 2004 r. pełni funkcję wiceprzewodniczącego Konferencji Episkopatu Polski.

Stanisław Gądecki urodził się w Strzelnie (archidiecezja gnieźnieńska) 19 października 1949 r. W latach 1967–1973 studiował filozofię i teologię w Prymasowskim Wyższym Seminarium Duchownym (PWSD) w Gnieźnie. Święcenia kapłańskie przyjął z rąk prymasa Polski kard. Stefana Wyszyńskiego w katedrze gnieźnieńskiej w Wigilię Zesłania Ducha Świętego, 9 czerwca 1973 r.

Studia biblijne

Decyzją kard. Wyszyńskiego ks. Stanisław Gądecki został skierowany do Rzymu na studia specjalistyczne z zakresu biblistyki. Studiował na Pontificium Institutum Biblicum de Urbe (Papieskim Instytucie Biblijnym), uzyskując w 1977 r. licencjat. Następnie udał się do Jerozolimy na Studium Biblicum Franciscanum (Franciszkańskie Studium Biblijne), gdzie pogłębiał studia archeologiczne i judeochrześcijańskie. Po powrocie do Rzymu ukończył rok doktorancki i 16 czerwca 1982 r. zdobył doktorat z teologii biblijnej.

W okresie studiów, oprócz starożytnych języków biblijnych, ks. Gądecki uczył się także języków nowożytnych: włoskiego, francuskiego, angielskiego i niemieckiego służąc jednocześnie pomocą w ośrodkach duszpasterskich na terenie Włoch, Francji, Niemiec, Wielkiej Brytanii oraz USA.

Kapłan archidiecezji gnieźnieńskiej

W 1982 r. ks. Gądecki wrócił do Polski i podjął pracę dydaktyczną z zakresu nauk biblijnych Starego i Nowego Testamentu w PWSD w Gnieźnie, gdzie prowadził także lektoraty języka angielskiego i niemieckiego. Ponadto wykładał egzegezę Starego Testamentu w Prymasowskim Instytucie Teologicznym dla świeckich w Gnieźnie i Prymasowskim Instytucie Kultury Chrześcijańskiej w Bydgoszczy oraz w Wyższym Seminarium Duchownym Misjonarzy Świętej Rodziny w Kazimierzu Biskupim. Służył też pomocą duszpasterską w kościele rektorskim pw. św. Jana Chrzciciela w Gnieźnie, a w latach 1986–1989 pełnił funkcję wicerektora PWSD. Był także osobą odpowiedzialną za organizację zagranicznych pielgrzymek diecezjalnych, członkiem Rady Ekonomicznej PWSD, sekretarzem administracyjnym periodyku „Studia Gnesnensia” i członkiem Biblijnej Komisji Przygotowawczej II Synodu Plenarnego.

W 1989 r. uczestniczył w programie studiów na Spertus College of Judaica w Chicago w USA poświęconym żydowskiej teologii, liturgii i kulturze oraz amerykańskiemu pluralizmowi religijnemu. Z kolei na przełomie 1989 i 1990 r. prowadził badania w École Biblique et Archeologique (Szkole Biblijnej i Archeologicznej) w Jerozolimie. Jest również autorem ponad 300 artykułów z zakresu biblistyki i dialogu z judaizmem, homilii, rozważań oraz kilku podręczników, m.in. tłumaczonych na język rosyjski.

Biskup i metropolita

1 lutego 1992 r. ks. Stanisław Gądecki został mianowany biskupem pomocniczym archidiecezji gnieźnieńskiej, otrzymując stolicę tytularną Rubiconu. Konsekracja biskupia odbyła się w katedrze gnieźnieńskiej 25 marca 1992 r. pod przewodnictwem prymasa Polski kard. Józefa Glempa. Jako swoje zawołanie biskupie obrał słowa: Opere et Veritate (Czynem i Prawdą).

Nowy ordynariusz archidiecezji gnieźnieńskiej, abp Henryk Muszyński, powierzył mu, oprócz zwykłej działalności duszpasterskiej, troskę o sprawy katechizacji i szkół katolickich, duszpasterstwo młodzieży, duszpasterstwo zakonów i permanentną formację prezbiterów tej archidiecezji. Jako biskup przewodniczył też Radzie Wydawniczej Gaudentinum i był sekretarzem Międzynarodowego Komitetu Organizacyjnego Obchodów Tysiąclecia Śmierci św. Wojciecha.

28 marca 2002 r. papież Jan Paweł II mianował bp. Gądeckiego arcybiskupem metropolitą poznańskim. Kanoniczne objęcie diecezji odbyło się 2 kwietnia 2002 r., a uroczysty ingres do katedry poznańskiej – 20 kwietnia 2002 r. Natomiast paliusz metropolity otrzymał z rąk Ojca Świętego w Rzymie na Placu św. Piotra 29 czerwca 2002 r.

Członek Episkopatu Polski

W wymiarze ogólnopolskim bp Stanisław Gądecki w 1992 r. wszedł w skład Komisji ds. Katolickiej Agencji Informacyjnej (KAI) i został członkiem Rady Programowej KAI, a w latach 1994–1996 był członkiem Komisji Episkopatu Polski ds. Duchowieństwa. 20 czerwca 1992 r. został mianowany przez Konferencję Episkopatu Polski (KEP) wiceprzewodniczącym Komisji Episkopatu Polski ds. Dialogu z Judaizmem, a 10 marca 1994 r. – jej przewodniczącym. Po reformie struktur Episkopatu Polski (1 maja 1996 r.) pełni funkcję przewodniczącego Rady Episkopatu Polski ds. Dialogu Religijnego obejmującej trzy gremia: Komitet do Dialogu z Judaizmem, Komitet do Dialogu z Religiami Niechrześcijańskimi i Komitet do Dialogu z Niewierzącymi. Był również inicjatorem Dnia Judaizmu w Kościele katolickim w Polsce.

28 listopada 2002 r. abp Stanisław Gądecki został wybrany członkiem Rady Stałej Episkopatu Polski, a 18 marca 2004 r. – wiceprzewodniczącym KEP. Od 24 czerwca 2006 r. pełni także funkcję przewodniczącego Komisji Duszpasterstwa KEP, a od 19 czerwca 2009 r. – członka Komisji Wspólnej Rządu RP i KEP.

Natomiast jako konsultor Papieskiej Komisji ds. Religijnych Relacji z Żydami, mianowany przez Ojca Świętego 23 lutego 1995 r., abp Gądecki bierze udział w konferencjach, spotkaniach, sesjach i sympozjach poświęconych tej tematyce odbywających się w kraju i za granicą.

Oprac. na podstawie informacji Kurii Metropolitalnej w Poznaniu

1974 r. – ks. Stanisław Gądecki (pierwszy od lewej) z prymasem Polski kard. Stefanem Wyszyńskim i obecnym prymasem seniorem kard. Józefem Glempem

1980 r. – spotkanie z Janem Pawłem II; ks. Stanisław Gądecki (drugi od prawej) jako student Papieskiego Instytutu Polskiego w Rzymie

1984 r. – podczas wizyty Matki Teresy w Prymasowskim Wyższym Seminarium Duchownym w Gnieźnie

1992 r. – przyjęcie sakry biskupiej w katedrze gnieźnieńskiej

2002 r. – kanoniczne objęcie archidiecezji poznańskiej