Muzyka świata

Warszawski Festiwal Skrzyżowanie Kultur odbył się po raz pierwszy w 2005 r., aby zaprezentować najciekawsze zjawiska z zakresu muzyki i kultury świata. W ciągu kilku lat stworzył własny krąg odbiorców, a swoim poziomem zapracował na prestiż, jakim się obecnie cieszy na świecie. „Songlines”, najważniejszy magazyn poświęcony World Music, uznał polski festiwal za jeden z 25 najlepszych festiwali muzyki świata. Nic dziwnego, w ciągu sześciu edycji miały miejsce występy ponad 130 artystów i zespołów z ponad 48 krajów. Nad wyborem artystycznym czuwają osoby, które doskonale znają rynek World Music i świetnie wiedzą, co nowego i ciekawego dzieje się na świecie w tym gatunku muzycznym. Głównym założeniem i misją festiwalu jest otwieranie warszawiaków i gości stolicy na bogactwo kultur współczesnego świata. Motywem tegorocznej edycji będzie muzyka o korzeniach europejskich z licznymi wpływami innych kultur.

 

Jedną z najciekawszych gwiazd festiwalu będzie Femi Kuti z Nigeri, najstarszy syn słynnego artysty Feli Kutiego, uważanego za ojca afrobeatu. Femi (a właściwie Olufela Olufemi Anikulapo Kuti) na początku swojej muzycznej kariery występował w zespole swego charyzmatycznego ojca. Podczas festiwalu odbędzie się projekcja filmu dokumentalnego poświęconego życiu i twórczości Feli Kutiego. Francuski film z 1982 r. Fela Kuti. Muzyka jest bronią pochodzi z czasów, gdy Fela Kuti jest u szczytu sławy.

Jego muzyka powstała z inspiracji funkiem, reggae, jazzem i oryginalną tradycyjną muzyką afrykańską. Fela Kuti nagrał 77 albumów studyjnych i koncertowych, ale był także rewolucjonistą i wrogiem oficjalnej władzy nigeryjskiej. Wielokrotnie aresztowany i prześladowany stworzył wreszcie własną komunę, coś w rodzaju państwa, „Kalakuta Republic”.  Jego pieśni w swym przesłaniu są rewolucyjne i mają anarchistyczny charakter. Wykonywał je w dialekcie Pidgin English, zrozumiałym dla całej Afryki Zachodniej. Śpiewał o wszystkich bólach i cierpieniach czarnego człowieka i choć jego styl życia był kontrowersyjny (miał kilkadziesiąt żon, wyznawał wiarę przodków, miał w swym najbliższym otoczeniu czarowników i sam kontaktował się z duchami), to muzyka do dziś jest przejmująca i prawdziwa.

Femi Kuti odziedziczył po ojcu talent i żywiołowość. Ostatni jego album z 2010 r. Africa for Africa jest najbardziej dynamiczną płytą od lat i zarazem powrotem do korzeni. Podobnie jak ojciec, w swojej twórczości Femi Kuti porusza problemy polityczne i społeczne dotyczące dzisiejszej Nigerii i Afryki. Władze nigeryjskie wielokrotnie cenzurowały jego twórczość, a nawet doprowadziły do aresztowania. Dwa lata trwały starania organizatorów o to, by artysta dał koncert w Warszawie. Wreszcie się udało – Femi Kuti wystąpi ze swoim zespołem Positive Force na koncercie inaugurującym festiwal w Sali Kongresowej.

 

Podczas dnia zatytułowanego „Kobiety Świata na Skrzyżowaniu Kultur” wystąpią dwie artystki: Maria Kalaniemi i Mercedes Peón. Ta pierwsza pochodzi z Finlandii i jest mistrzynią gry na akordeonie guzikowym. Nazywana jest „Erickiem Satie akordeonu”. Z kolei Mercedes Peón to charyzmatyczny głos Galicji – północnej części Hiszpanii. Jej muzyka to fuzja z dudami galicyjskimi w roli głównej, pradawne polirytmie stykają się ze współczesnymi brzmieniami elektroniki. Poza tym usłyszeć będzie można muzykę pochodzącą z Grecji, kurdyjskiej części Turcji, z Korsyki, Hiszpanii, Szwecji, Izraela i Portugalii. Wśród pokazywanych podczas festiwalu filmów polecam turecki obraz Życie jest muzyką – portret współczesnego Stambułu, dokument Luzofonia (R)ewolucja ukazujący muzyczną scenę Lizbony i Flamenco, flamenco Carlosa Saury, który miał polską premierę w sierpniu.

Tradycyjnie w programie festiwalu znajduje się koncert dedykowany dzieciom. Zaproszona została grupa dziewięciu artystów w wieku przedszkolnym i szkolnym z Kairu. Zaprezentują tańce i melodie Egiptu – tradycyjną muzykę arabską, która mieści w sobie wiele wpływów zarówno starożytnych kultur Wschodu i północnej Afryki, jak i wschodniej Europy.

 

7. Festiwal Skrzyżowanie Kultur, Warszawa 25 września–1 października