Niezłomny książę

August Czartoryski urodził się 2 sierpnia 1858 r. w Paryżu. Jego rodzicami byli książę Władysław Czartoryski i księżna Maria Amparo, córka królowej hiszpańskiej Marii Krystyny (1806-1878) z włoskiej linii Burbonów. Młody August otrzymał staranne wykształcenie i wychowanie w duchu katolickim i patriotycznym.

Wychowanek św. Rafała Kalinowskiego

W 1868 r. rozpoczął naukę w paryskim Liceum im. Karola Wielkiego. I chociaż jego ojciec wiązał z nim rodowe nadzieje, marząc o potomstwie, to jednak Bóg inną drogą poprowadził swego sługę, wcześnie budząc w jego sercu powołanie do służby w Kościele.

Niebagatelną rolę w edukacji Augusta Franciszka odegrał Józef Kalinowski, obecnie znany jako św. Rafał Kalinowski. Jego wychowanek w wieku 29 lat zgłosił się do nowo powstałego zgromadzenia księży salezjanów z prośbą o przyjęcie do nowicjatu. Początkowo zakonodawca ks. Jan Bosko prośbę odrzucił z uwagi na arystokratyczne pochodzenie kandydata. Pierwsze oratoria salezjańskie gromadziły bowiem młodzież z rodzin ubogich, zaniedbanych, rozbitych, niemalże z ulicy. August Czartoryski odwołał się do Stolicy Apostolskiej. Interweniował papież Leon XIII i kandydat został przyjęty. Młody książę był ostatnim obcokrajowcem, któremu św. Jan Bosko nałożył sutannę podczas obłóczyn. Mimo słabowitego zdrowia rozpoczął studia teologiczno-filozoficzne. Po ich ukończeniu August Franciszek przyjął święcenia kapłańskie 2 kwietnia 1892 r. w San Remo. Z uwagi na śluby ubóstwa zrzekł się majątku rodowego ze strony matki na rzecz zakładu w Lombriasco.

Przedziwne są jednak drogi Bożej Opatrzności. August Czartoryski odziedziczył po matce słabe zdrowie. Jego matka zmarła na nieuleczalną wówczas gruźlicę, gdy był sześcioletnim chłopcem. Z powodu wątłego zdrowia nie mógł pracować wśród młodzieży, co było specyfiką zgromadzenia salezjańskiego. Przełożeni skierowali go do Alessio, gdzie 8 kwietnia 1893 r. Bóg powołał go do wieczności. Ciało przedwcześnie zmarłego kapłana przewieziono do kościoła św. Rocha w Sieniawie. Ks. August Czartoryski zmarł in odore sanctitatis. Jego duchową sylwetkę przedstawiają autorzy tej książki. Na szczególną uwagę zasługuje tekst kardynała Augusta Hlonda, Prymasa Polski (1881-1948), również salezjanina, którego proces beatyfikacyjny jest w toku.

Droga do beatyfikacji

W latach 1921-1925 zgromadzono dokumentację w celu otwarcia procesu beatyfikacyjnego ks. Augusta na szczeblu diecezjalnym w Turynie i Krakowie, a następnie przekazano ją do ówczesnej Kongregacji Obrzędów. 11 września 1941 r. papież Pius XII powołał komisję do przeprowadzenia procesu apostolskiego. Natomiast bp Franciszek Barda wyraził zgodę na przeniesienie trumny ze zwłokami ks. Augusta z Sieniawy do kościoła św. Józefa w Przemyślu kierowanym przez księży salezjanów. Dekret o heroiczności cnót podpisał dopiero Jan Paweł II w 1978 r. Było to spełnienie warunku podstawowego do wyznaczenia aktu beatyfikacji. Zgodnie z nowym prawodawstwem dotyczącym procesu beatyfikacyjnego (por. Divinus perfectionis magister z 1983 r.) do wyniesienia sługi Bożego do chwały ołtarza potrzebne jest udowodnienie zaistnienia cudu za wstawiennictwem kandydata. Taki cud faktycznie miał miejsce. Dotyczył uzdrowienia ks. Władysława Deca z Przemyśla, który żywił szczególny kult do sługi Bożego. Odnowił jego kryptę grobową, modlił się, prosił o wstawiennictwo, szerzył jego kult. Ksiądz W. Dec doznał pęknięcia w czasie podróży wrzodu dwunastnicy i zapalenia otrzewnej. Biorąc pod uwagę wiek pacjenta, 82 lata, oraz jego wadę serca lekarze nie rokowali żadnych nadziei na przeżycie po operacji. A jednak ks. Dec odzyskał zdrowie i dożył 93 lat. W 1999 r. Postulator Generalny ks. Pasquale Liberatore wyznaczył wicepostulatora procesu beatyfikacyjnego ks. Michała Szafarskiego, zaś Abp Metropolita Przemyski Józef Michalik rozpoczął proces super miro. Trybunał przesłuchał wszystkich świadków uzdrowienia, z lekarzami włącznie. Stosowne dokumenty dotyczące uzdrowienia wysłano do Rzymu do Kongregacji ds. Świętych. W niej konsulty lekarzy i teologów uznały nadprzyrodzony charakter uzdrowienia ks. Deca. Dekret beatyfikacyjny podpisał Ojciec Święty Jan Paweł II.