Kręgosłup, nie pałka

Przeżywamy głęboki kryzys tożsamości, który nie omija sfery ducha. Skończył się świat „bezpiecznej” wiary, otrzymywanej niemal bezwiednie z mlekiem matki. Dziś chrześcijaństwo staje się coraz bardziej świadomym wyborem. Potrzebne jest więc pogłębianie naszej tożsamości. Ważne jest jednak nie tylko to, czy ją pogłębimy, ale jak to robimy. Nie może ona stać się „kijem do pałkowania” innych, lecz ma być kręgosłupem – prostym i mocnym, który pozwala unieść ciężary życia i wskazuje drogę do wolności.

W liturgii otrzymujemy tym razem jeden z najważniejszych tekstów opisujących zwięźle istotę chrześcijańskiej tożsamości: osiem błogosławieństw otwierających Kazanie na górze. Jego przesłanie można spróbować wydobyć przez trzy kluczowe tezy.

Po pierwsze, chrześcijaństwo jest zaproszeniem do szczęścia. Greckie słowo makarioi („błogosławieni”) oznacza po prostu „szczęśliwi”. Bóg nie jest przeciwnikiem naszych pragnień. Jak pisał kiedyś św. Tomasz z Akwinu, „cokolwiek jest upragnionego w jakimkolwiek ludzkim szczęściu, prawdziwym bądź fałszywym, całkowicie i na sposób doskonalszy znajduje się w szczęściu Bożym” (Summa teologii, I, q. 26, a. 4, corp). 
Augustyńska tradycja wyrażała tę myśl, o tym, że nasze serce jest głodne Boga i tylko w Nim może znaleźć swoje nasycenie.

Po drugie, droga do szczęścia jest paradoksalna. Gdybyśmy sami pisali listę recept na sukces, szukalibyśmy go w tym, co silne, syte i bogate. Tymczasem Ewangelia proponuje drogę, która zaskakuje i ma charakter paschalny – prowadzi przez trud i „śmierć” egoizmu do prawdziwego życia.

Po trzecie, taką drogą jest po prostu Chrystus. Święty Mateusz przedstawia Jezusa jako nowego Mojżesza, ale Jego nowe prawo nie jest martwym zapisem. Przedstawiane przez Jezusa błogosławieństwa są opisem stylu życia samego Jezusa. Nie ma chrześcijańskiej moralności bez zapatrzenia w Chrystusa. Tylko zachwyt nad Jego miłością objawioną w pełni w Jego Passze może dać nam siłę, by wejść na tę szaloną drogę.

Nie pytajmy siebie, czy już idealnie realizujemy błogosławieństwa. Nikt do nich nie dorasta. Zapytajmy: czy chcemy o opisaną w nich tożsamość walczyć? Czy są one kręgosłupem w naszym myśleniu i działaniu?

Słowa Ewangelii według św. Mateusza         

Jezus, widząc tłumy, wyszedł na górę. A gdy usiadł, przystąpili do Niego Jego uczniowie. Wtedy otworzył usta i nauczał ich tymi słowami: «Błogosławieni ubodzy w duchu, albowiem do nich należy królestwo niebieskie. Błogosławieni, którzy się smucą, albowiem oni będą pocieszeni. Błogosławieni cisi, albowiem oni na własność posiądą ziemię. Błogosławieni, którzy łakną i pragną sprawiedliwości, albowiem oni będą nasyceni. Błogosławieni miłosierni, albowiem oni miłosierdzia dostąpią. Błogosławieni czystego serca, albowiem oni Boga oglądać będą. Błogosławieni, którzy wprowadzają pokój, albowiem oni będą nazwani synami Bożymi. Błogosławieni, którzy cierpią prześladowanie dla sprawiedliwości, albowiem do nich należy królestwo niebieskie. Błogosławieni jesteście, gdy wam urągają i prześladują was i gdy z mego powodu mówią kłamliwie wszystko złe o was. Cieszcie się i radujcie, albowiem wielka jest wasza nagroda w niebie».

Mt 5, 1–12a