Arcybiskup metropolita częstochowski Wacław Depo powołał Niezależny Zespół Prawno-Historyczny w Archidiecezji Częstochowskiej, którego zadaniem będzie wyjaśnienie spraw związanych z krzywdami wyrządzonymi w Kościele od 1945 roku do chwili obecnej oraz wypracowanie mechanizmów naprawy i zadośćuczynienia wobec osób pokrzywdzonych – informuje archidiecezja.
Zespół ma zajmować się zarówno identyfikacją sprawców wśród duchownych, osób konsekrowanych i świeckich posługujących w Kościele, jak i oceną prawidłowości stosowanych w przeszłości procedur kościelnych i państwowych. W zakresie jego prac znajdzie się także opracowanie modeli pomocy dla osób skrzywdzonych: materialnej, duchowej i psychologicznej.
Jak wynika z komunikatu archidiecezji, Zespół nie będzie komisją śledczą ani trybunałem, lecz eksperckim gremium badawczym prowadzącym kwerendy archiwalne, obiektywną analizę działań i zaniechań instytucjonalnych oraz przygotowującym rekomendacje co do koniecznych działań naprawczych. Przedmiotem badań mają być zarówno zarzuty dotyczące przestępstw wobec osób nieletnich, jak i dorosłych.
W skład Zespołu wejdą specjaliści z zakresu prawa kanonicznego i świeckiego, psychologii klinicznej, terapii uzależnień, historii oraz archiwistyki. Pełny skład osobowy ma zostać podany do publicznej wiadomości po marcowym Zebraniu Plenarnym Konferencji Episkopatu Polski. Zakres i kryteria prac Zespołu mają być skoordynowane z działaniami struktur KEP odpowiedzialnych za badanie przypadków wykorzystywania seksualnego w Kościele.
Jako cezurę czasową przyjęto rok 1945, co – jak podkreślono w komunikacie – jest standardem w podobnych badaniach prowadzonych w Polsce i Europie. Archiwalia archidiecezji mają zostać udostępnione Zespołowi w pełnym zakresie, a w przypadku powołania ogólnopolskiej niezależnej komisji KEP, również tej komisji.
Powołanie Zespołu w Archidiecezji Częstochowskiej wpisuje się w szerszy proces przemian zachodzących w polskim Kościele. Ich wyrazem może być opublikowany niedawno raport Komisji „Wyjaśnienie i naprawa” w diecezji sosnowieckiej – pierwszy w historii Kościoła w Polsce dokument systemowo opisujący przypadki wykorzystywania seksualnego osób małoletnich. Raport z Sosnowca, przygotowany na podstawie analizy archiwaliów, dokumentów oraz relacji świadków, wyznaczył nowy model instytucjonalnego badania tego rodzaju spraw. Kluczowe znaczenie mają w nim niezależność zespołów, współpraca z organami ścigania oraz publiczna prezentacja ustaleń w formie raportów.
Decyzja arcybiskupa Wacława Depo może więc być postrzegana jako kolejny krok w kierunku budowania trwałych mechanizmów wyjaśniania krzywd i odpowiedzialności instytucjonalnej w Kościele.
Poza archidiecezją częstochowską, gdzie powołano Niezależny Zespół Prawno-Historyczny w Archidiecezji Częstochowskiej i diecezją sosnowiecką, gdzie powołano Komisję „Wyjaśnienie i Naprawa” spraw wrażliwych w Diecezji Sosnowieckiej, jedyną diecezją, w której powołano komisję ds. wykorzystywania seksualnego, jest archidiecezja łódzka. Niezależną Komisję Historyczną ds. Zbadania Przypadków Nadużyć Seksualnych w Archidiecezji Łódzkiej powołał w listopadzie 2025 roku kard. Grzegorz Ryś, ówczesny arcybiskup metropolita łódzki.
Zgłoszenia dotyczące krzywd wobec osób nieletnich i dorosłych, mieszczące się w zakresie prac Zespołu, można jednak już kierować na adres: biurowyjasnienie@gmail.com.
Po stronie człowieka. Po stronie Ewangelii.
Wypróbuj za 1 zł przez miesiąc lub od razu zakup subskrypcję na rok i oszczędź pieniądze.
