Ogólne nadania odpustowe

Ogólną formułę udzielania odpustów, zgodnie z treścią dokumentu Pawła VI zatytułowanego "Enchiridion indulgentiarum", należy rozpatrzyć w czterech odrębnych aspektach albo tzw. nadaniach. Dokument ten wyraźnie stwierdza, że odpustu cząstkowego udziela się wiernemu, który w wykonywaniu swoich obowiązków i znoszeniu przeciwności życiowych, skierowuje swoją myśl z pokorną ufnością do Boga, dołączając, chociażby jedynie wewnętrznie, jakieś pobożne wezwanie. Jest to reperkusja różnych wypowiedzi zawartych na kartach Pisma Świętego oraz w dokumentach Soboru Watykańskiego II. Ale również chodzi o to, by przez wierne i sumienne wypełnianie swych własnych obowiązków zachować ustawiczną łączność z Chrystusem i wzrastać z Nim w jedności.

Drugi aspekt, który został zaakcentowany, to postawa wobec bliźniego. Udziela się odpustu cząstkowego wiernemu, który kierując się duchem wiary, zaofiaruje sam siebie albo przeznaczy swoje dobra w duchu miłości na służbę braciom znajdującym się w potrzebie. Widzimy tutaj zachętę ze strony Kościoła wobec każdego wiernego do naśladowania życia i wypełniania nauki Jezusa Chrystusa, ze szczególnym zwróceniem uwagi na uczynki miłosierdzia, które mają na względzie służbę tym bliźnim, którzy aktualnie znajdują się w potrzebie. Również w tym przypadku znajdujemy szerokie odbicie myśli zawartych w Piśmie Świętym i dokumentach Soboru Watykańskiego II.

Trzeci aspekt formuły ogólnej dotyczy dobrowolnego powstrzymania się czy pozbawienia się czegoś, co jest godziwe i dopuszczalne. Udziela się odpustu cząstkowego wiernemu, który w duchu pokuty powstrzyma się dobrowolnie od rzeczy godziwej i miłej dla siebie. Chodzi tutaj o rozbudzenie ducha umartwienia swoich zmysłów, by tym samym bardziej upodobnić się do Chrystusa ubogiego i cierpiącego, który jasno powiedział: "Jeśli kto chce iść za Mną, niech się zaprze samego siebie, niech co dnia bierze krzyż swój i niech Mnie naśladuje" (Łk 9. 23).

Czwarte nadanie odpustowe swoje źródło ma w postawie świadectwa wobec bliźnich. Udziela się odpustu cząstkowego wiernemu, który dobrowolnie złoży szczere świadectwo wiary wobec innych, w szczególności ściśle złączone z życiem codziennym. Podkreśla się tutaj konieczność dawania świadectwa o Chrystusie wobec braci. Apostolstwo jest integralną częścią powołania, jakie otrzymał każdy wierzący i stąd wytrwałe świadczenie o Chrystusie w życiu codziennym ma istotne znaczenie dla Kościoła, który z taką postawą związał możliwość uzyskania odpustu.

W ten sposób kształtują się cztery ogólne formuły nadawania odpustów, gdzie położono szczególny nacisk na to, by chrześcijanin pełniąc swoje obowiązki, kierował swoje myśli ku sprawom Bożym, pamiętał o bliźnim będącym w potrzebie, wypracowywał w sobie ducha dobrowolnej ofiary oraz pamiętał o świadectwie wiary dawanym wobec bliźnich.