Słowniczek pojęć etycznych - Podmiot i przedmiot prawa naturalnego

Podmiotem prawa naturalnego są wszyscy ludzie, żyjący w jakiejkolwiek epoce historycznej. Są nimi także dzieci przed dojściem do używania rozumu, a także ludzie dorośli nie mający władzy używania rozumu. Wynika to z faktu, że prawo naturalne jest wyrazem ludzkiej natury i wiąże tych wszystkich, którzy posiadają naturę ludzką.

Przedmiotem prawa naturalnego jest porządek moralny, wpisany w odwieczny ład, rozpoznawany mocą ludzkiej racjonalności. Porządek ten tworzy zhierarchizowane prawo. Wśród przepisów prawa naturalnego można wyróżnić trzy rodzaje zasad:

Pierwszą stanowią zasady podstawowe i najogólniejsze, które są przedmiotem synterezy. Są to naczelne normy formalne, takie jak: "dobro należy czynić, a zła unikać" czy "bądź sprawiedliwy" oraz ich pochodne w rodzaju "należy pełnić swoje obowiązki" itp. Warto zauważyć, że są to zasady racjonalnie niepodważalne, w praktyce nikt ich nie kwestionuje. Drugą grupę zasad stanowią wnioski bezpośrednie wyprowadzone z zasad pierwszych i zaaplikowane do poszczególnych dziedzin życia, np. "nie zabijaj", "nie kradnij". Tak więc naczelna norma typu "dobro należy czynić a zła unikać" odniesiona do sfery życia wyraża się wnioskiem "nie zabijaj, chroń życie". Nie trudno zauważyć zbieżność tych wniosków z tzw. drugą tablicą dekalogu. Wreszcie, są normy operatywne czyli odnoszące się do konkretnych działań, np. dotyczące zakazu samobójstwa, nakazu zachowania czystości, nierozerwalności małżeństwa. To wśród nich (najbardziej szczegółowych) pojawia się najwięcej trudności.