Widać, że Go nie ma

Urodził się 12 marca 1931 roku w Starym Sączu. Dzieciństwo spędził w Łopusznej, Rogoźniku, Jurgowie. W roku 1950 wstąpił do seminarium duchownego, rozpoczął studia na Wydziale Teologicznym Uniwersytetu Jagiellońskiego. Pięć lat później przyjął święcenia kapłańskie. Związał się Krakowem, ale Podhale było jego magiczną krainą, do której zawsze powracał. Wraz z ks. Władysławem Zązlem, w 1981 roku, został wybrany na kapelana Związku Podhalan. Dążył do "skrystalizowania idei góralszczyzny". Projekt się powiódł. Odżyły góralskie zespoły, pojawił się szereg cyklicznych imprez, jak choćby konkurs poezji religijnej w Ludźmierzu. Tradycją stały się Msze Ludzi Gór na Polanie Rusnakowej pod Turbaczem. Góralską wiarę cenił za jej prostotę i konkretność. Górali za talent do pokuty. O jego związku z Podhalem wiedzieli ci, którzy byli blisko. Większości jednak ks. Tischner--góral objawił się dopiero na początku lat 90., jako autor i narrator "Siedmiu grzechów głównych po góralsku". Jak również w pełnej ciepła i radości "Historii filozofii po góralsku", gdzie w roli greckich mędrców wystąpili szkolni koledzy, przyjaciele, krewni i sąsiedzi.

Miał szczęście do nauczycieli i mistrzów. Chrześcijaństwa i duszpasterskiego podejścia uczył się od bp. Jana Pietraszki i ks. Karola Wojtyły, z którym miał wykłady w seminarium. Jako kleryk rozpoczął również studia filozoficzne na UJ. Został uczniem Romana Ingardena. W 1963 r. obronił pracę doktorską dotyczącą filozofii Edmunda Husserla.

W latach 70. ks. Tischner dokonał filozoficznego przewrotu. Opublikował artykuł "Schyłek chrześcijaństwa tomistycznego", krytykując i obnażając braki filozofii tomistycznej, oficjalnie popieranej przez Kościół. Wywołał na łamach katolickiej prasy dyskusję, trwającą całe dziesięciolecia, później nazwaną "sporem o tomizm". W roku 1975 ukazała się jego pierwsza książka "Świat ludzkiej nadziei. Wybór szkiców filozoficznych 1966-1975". Na zaproszenie Instytutu Filologii Polskiej UJ prowadził, aż do roku 1997, wykłady monograficzne z filozofii, natomiast na Wydziale Reżyserii Państwowej Wyższej Szkoły Teatralnej zajęcia z filozofii dramatu.

Lata 80. i 90. to najważniejszy okres w jego pracy duszpasterskiej i filozoficznej. Stał się nieformalnym kapelanem "Solidarności". Z Krzysztofem Michalskim utworzył w Wiedniu Instytut Nauk o Człowieku. Organizował w Castel Gandolfo spotkania Papieża z intelektualistami. Poznał Emmanuela L—vinasa. Wygłaszał szereg rekolekcji i konferencji. Zaangażował się politycznie na rzecz Unii Demokratycznej, co przysporzyło mu wielu przeciwników. W 1993 r. w tygodniku "Wprost" ukazała się głośna rozmowa "Egzamin z wiary". Mówił: - "W moim życiu filozoficzno-kapłańskim nie spotkałem kogoś, kto stracił wiarę po przeczytaniu Marksa, Lenina, Nietzschego, natomiast na kopy można liczyć tych, którzy ją stracili po spotkaniu z własnym proboszczem". W tym też roku wydane zostały książki: "Nieszczęsny dar wolności", "Spowiedź rewolucjonisty", "Czytając fenomenologię ducha Hegla", "Miłość niemiłowana".

Cztery lata później rozpoczął się okres śmiertelnej choroby. W tym czasie ukazał się "Spór o istnienie człowieka", kontynuacja jednej z najważniejszych prac - "Filozofii dramatu". Rok przed śmiercią otrzymał Order Orła Białego. Wydano również poruszający tom rozmów z ks. Tischnerem - "Przekonać Pana Boga".

Zmarł w Krakowie 28 czerwca 2000 r. W telegramie pośmiertnym Ojciec Święty napisał: "Głęboko odczuwam stratę tego Kapłana. [...] Był obdarzony niezwykłym talentem obserwacji świata i życia. A wszystko, co dostrzegał, odnosił do Boga, który jest miłością. W tej perspektywie tworzył podwaliny do realizacji idei dialogu ze wszystkimi ludźmi dobrej woli, również z tymi, którzy nie zaznali łaski wiary. Filozof i teolog, który był otwarty na człowieka, a równocześnie nigdy nie zapominał o Bogu".

Wszystkim zainteresowanym myślą i osobą ks. Tischnera polecam biografię Wojciecha Bonowicza "Tischner", a także stronę internetową - www.tischner.pl