Muzyka sacrum

Gaude Mater jest jednym z największych festiwali muzyki sakralnej w Europie. Patronat nad nim objęło Ministerstwo Kultury i Sztuki oraz Episkopat Polski, a biorą w nim udział najznakomitsi wykonawcy z całego świata.

Tysiąc wykonawców

Podczas festiwalu usłyszeliśmy muzykę katolicką obok mahometańskiej, protestancką obok buddyjskiej, prawosławną obok żydowskiej czy andyjskiej. To właśnie na zaproszenie Festiwalu w Polsce gościli po raz pierwszy m.in. Moskiewska "Chorowaja Akademija" (w 1991 r.), Orchestra da Camera Botticelli z Włoch (w 1993 r.), czarnoskórzy wokaliści "St. Sabina Choir" z USA (w 1995 r.), kantor żydowski Jaseph Malovany z USA (w 1995 r.), Chór Męski Moskiewskiej Synagogi Żydowskiej (w 1995 r.), Tybetańscy Mnisi Buddyjscy z klasztoru Gyuto w Indiach (w 1996 r.), Egipski Chór Koptyjski (w 1997 r.). Tym razem z Egiptu przyjedzie "Religious Song Ensamble" z repertuarem obejmującym religijne pieśni islamu.

Festiwal "Gaude Mater" jest szczególnie otwarty na polską muzykę współczesną. Niejednokrotnie były tu wykonywane po raz pierwszy utwory kompozytorów sławnych i uznanych, a także twórców młodych. Właśnie z myślą o tych ostatnich 5 lat temu powołano do życia Konkurs Młodych Kompozytorów "Musica Sacra". Tradycją są koncerty "Polskich Prawykonań Sakralnych", w których dotychczas zabrzmiały utwory Edwarda Bogusławskiego, Mariana Borkowskiego, Wojciecha Kilara, H. M. Góreckiego, i innych.

Ale oprócz sztuki jest w ciągu sześciu dni festiwalowych miejsce na seminaria naukowe na temat: "Sacrum w muzyce". Prowadzone przez wybitnych profesorów i znawców stają się niezwykle ciekawą ucztą intelektualną.

Do Częstochowy zjechało około tysiąca wykonawców wchodzących w skład orkiestr, chórów, zespołów kameralnych, również solistów.

Wygląda na to, że 1933 r. to dobry rocznik - urodziło się wtedy w Polsce dwóch artystów światowej sławy: Krzysztof Penderecki i Henryk Mikołaj Górecki. Obaj są bohaterami dwóch ważnych koncertów częstochowskich właśnie z okazji 70 rocznicy ich urodzin.

Koncert inauguracyjny poświęcony był prof. Pendereckiemu, w Bazylice Jasnogórskiej został wykonany utwór "Pasja wg św. Łukasza". Skomponowany w 1965 roku został uznany za punkt zwrotny w twórczości Pendereckiego. Jeszcze 4 lata wcześniej ten kompozytor był awangardzistą poszukującym niekonwencjonalnych brzmień i barw muzycznych, czemu najpełniej dał wyraz w "Trenie ofiarom Hiroszimy". Od monumentalnej "Pasji" datuje się zwrot Pendereckiego ku tradycji połączonej jednak wciąż z elementami awangardy. "Pasja" rozpoczyna serię wielkich dzieł oratoryjno-kantatowych o charakterze religijnym. Penderecki sam poprowadzi wykonanie "Pasji wg św. Łukasza" 2 sierpnia podczas Festiwalu Europejskiej Muzyki Religijnej w Schwaebisch Gmuend, gdzie otrzyma nagrodę Europaeischen Kirchenmusik, przyznawaną za wyjątkowe interpretacje lub kompozycje w zakresie muzyki religijnej.

Natomiast 4 maja do Częstochowy na swój jubileuszowy koncert połączony z prawykonaniem dwóch utworów zawita prof. Górecki. Oprócz tych dzieł usłyszymy też "Kantatę o św. Wojciechu", której premiera miała miejsce w Poznaniu 3 lata temu. Trudno sobie dziś wyobrazić, że Górecki rozpoczynał swoją kompozytorską karierę jako awangardzista, który podczas "Warszawskiej Jesieni" w 1960 r. zszokował publiczność. W 1992 roku o Góreckim mówił cały świat, a to za sprawą III Symfonii Pieśni Żałosnych skomponowanych w 1976 r. Jednak dopiero płyta nagrana 15 lat później przez amerykańską śpiewaczkę Dawn Upshaw i zespół London Sinfonietta dyrygowany przez znakomitego Davida Zinmana powoduje, że utwór ten bije rekordy popularności osiągane dotychczas jedynie w dziedzinie muzyki rozrywkowej. Górecki napisał dwa kwartety smyczkowe dla światowej sławy zespołu Kronos Quartet, a obecnie jest w trakcie pracy nad specjalnym utworem symfoniczno-chóralnym z okazji 750-lecia Lokacji Miasta Poznania który usłyszymy dopiero w listopadzie.

Program:

1.05. g. 16.00 - wystawa ikon rumuńskich i koncert muzyki cerkiewnej: "Sound Choir" z Rumunii; g. 18.00 - Koncert Inauguracyjny w 70 rocznicę urodzin Krzysztofa Pendereckiego: "Pasja wg s. Łukasza", wyk.: Chór Filharmonii Krakowskiej, Chór Chłopięcy Filharmonii Krakowskiej, Orkiestra Symfoniczna Filharmonii Częstochowskiej, soliści; g. 21.00 - koncert muzyki niemieckiej - Chór Motetowy z Pforzheim

2.05. g.12.00 - inauguracja liturgiczna Festiwalu: Bartłomiej Pękiel "Missa Pulcherrima"; g. 18.00 - koncert pt. "Dzielmy się chlebem", wyst. m.in.: Mieczysław Szcześniak, Deus Meus, New Life m., chór gospel "Vistual Minstry Choir" (GB), prowadzi Jan Pospieszalski; g. 21.00 - koncert chorału gregoriańskiego: Schola Cantorum Budapestiensis (Węgry)

3.05. g. 16.00 - koncert muzyki polskiej - W hołdzie Ojcu Świętemu Janowi Pawłowi II; g. 18.30 - Scena Plastyczna KUL, Leszek Mądzik "Bruzda"; g. 20.00 - Koncert muzyki gospels: "Visual Ministry Choir"

4.05. g.17.00 - Koncert muzyki dawnej: Zespół Muzyki dawnej "Scholares Minores pro Musica Antiqua"; g. 20.00 - Koncert z okazji 70-lecia Henryka Mikołaja Góreckiego: "Totus Tuus", "Veni Sancte Spiritus" - prawykonanie, "Pod Twoją Obronę" - prawykonanie, "Salve Sidus Polonorum - Kantata o św. Wojciechu", wyk.: Polski Chór Kameralny "Schola Cantorum Gedanensis", Chór Polskiego Radia z Krakowa

5.05. g. 19.00 - koncert muzyki cerkiewnej: Męski Kwartet Wokalny "Akard" (Ukraina); g. 21.00 - spektakl uliczny "Gotham": teatr "Cogitatur" z Krakowa i Polski Teatr Tańca Balet Poznański

6.05. g.18.00 - Koncert Finałowy: J.S. Bach Msza h-moll BWV 232

Szczegóły: www.gaudemater.pl