Pomoc dla księży

We Wrocławiu powstaje zespół pomocy (samopomocy?) kapłańskiej. To oddolna inicjatywa księży. Czy ma to związek z synodem archidiecezji, czy też szerzej – z synodalnością, z nastawieniem „góry” na słuchanie?
– Powołanie zespołu jest odpowiedzią na sygnały płynące od księży różnymi kanałami. Jest też m.in. owocem ich wypowiedzi w ramach II Synodu Archidiecezji Wrocławskiej, który trwa od maja 2024 r. i jest teraz w fazie zasadniczej. Na naszych oczach dość szybko zmieniają się warunki funkcjonowania parafii, ogólny klimat wokół kapłaństwa i kondycja psychofizyczna współczesnego księdza. To dotyczy nie tylko naszej diecezji, która ma coraz mniej księży i coraz mniej praktykujących wiernych. Zmieniające się warunki generują wyzwania różnego typu, od organizacyjnych po duchowe. Sprawiają, że praca księdza staje się relatywnie trudniejsza. Wobec tego wrocławscy biskupi, a także członkowie Rady Kapłańskiej uznali, że nie można zwlekać i należy powołać taki organ z konkretnymi kompetencjami.

Księża narzekają na brak wspólnoty kapłańskiej i osamotnienie. Ksiądz często nie czuje się też rozumiany przez świeckich. To prowadzi do realnej samotności w parafii. Jakie problemy zgłaszali inicjatorzy zespołu?
– Zespół nie zacznie pracy od zera. Będą w nim ludzie mający bogate doświadczenie życia kapłańskiego, znający codzienne problemy księży – mniej i bardziej poważne. Nie mamy listy spraw, które zmobilizowały do powołania zespołu. Księża między sobą rozmawiają o największych problemach i troskach, które trawią współczesne środowisko kapłańskie. Są to choroby różnego typu (nagłe, przewlekłe), trudności w utrzymaniu parafii, wyzwania z komunikacją interpersonalną, uzależnienia, zmęczenie – aż po tzw. wypalenie zawodowe i duchowe.
O pomoc mogą się zwrócić do zespołu nie tylko księża potrzebujący wsparcia, ale także ich najbliżsi współpracownicy: dziekan, biskup; parafianie, wierni żyjący koło niego. Każdy, kto widzi coś niepokojącego. Często brakuje sygnału, że coś się dzieje. Zespół będzie funkcjonować samodzielnie, ma zaufanie arcybiskupa wrocławskiego i środowiska kapłańskiego. Z autonomią względem kurii, dbając o dyskrecję, godność potrzebującego i skuteczność.

Oddolną inicjatywą jest też działający w Łodzi ośrodek Papageno Team, który pomaga ludziom w kryzysach suicydalnych. Był przeznaczony głównie dla młodzieży, a po pomoc zgłasza się wielu księży. Księża zaczynają się przyznawać, że są „tylko” ludźmi?
– Nasz krok jest w jakimś sensie odzwierciedleniem tego, co się dzieje w życiu społecznym. Wszyscy mamy coraz większą świadomość swoich słabości i problemów, potrafimy o nich mówić publicznie. Pęd, szybkość działania, natłok bodźców, cyfryzacja, zmieniający się klimat wiary w Polsce – to uderza w człowieka. Nie jednorazowo, lecz procesowo. Ksiądz XXI wieku coraz lepiej rozumie, że czasem po prostu potrzebuje pomocy i ma do niej prawo. Albo drugiej osoby, albo psychologa lub terapeuty. To nie jest temat tabu. Prośba o pomoc to nie wstyd! Wzrasta samoświadomość zdrowia psychicznego (fizycznego także). Potrzeba „higieny życia”, której zachowanie jest niezbędne do dobrej, skutecznej i owocnej pracy duszpasterskiej. Żeby dobrze służyć Bogu i człowiekowi, trzeba najpierw zadbać o siebie.
Rzeczywistość zmienia się bardzo dynamicznie, nie tylko ze względu na postęp technologiczny. Rosną różnice międzypokoleniowe, co widać też w środowisku księży. Dlatego w zapomnienie odchodzi mentalność: „Jakoś to będzie”, „Weź się w garść”, „Nie pękaj, tylko działaj”. Zamiatanie pod dywan problemów tylko je spotęguje. Stąd potrzeba i rozumienie potrzeby takich grup samopomocy, a także pomocy profesjonalnej.

Nad projektem pracuje obecnie Rada Kapłańska. Kiedy zespół zacznie działać?
– Jeszcze przed wakacjami zostały opracowane podstawowe ramy i normy działania zespołu. Wiemy, że nie ma co zwlekać. Uwzględniając harmonogram synodu, będziemy starali się to zrobić jak najszybciej.

---

Maciej Rajfur
Rzecznik prasowy archidiecezji wrocławskiej, dyrektor Wydziału Komunikacji Społecznej wrocławskiej kurii, kierownik wrocławskiego oddziału „Gościa Niedzielnego”