Szpital polowy

Przytoczona w Ewangelii opowieść o miłosiernym Samarytaninie doczekała się wielu interpretacji, ale być może jedną z najbardziej inspirujących pozostaje wciąż ta utrwalona przez Orygenesa. Co przy tym ciekawe, przytaczając ją, Aleksandryjczyk sygnalizuje, że nie jest ona bynajmniej jego własną, lecz że została mu przekazana przez „starszych”. Biorąc pod uwagę, że pisał w III wieku, prowadzi nas ona zapewne do spekulacji chrześcijan w pierwszych dekadach po śmierci i zmartwychwstaniu Chrystusa.
Według tej wykładni wszystkie elementy składają się na wyrazistą alegorię. Człowiek, który schodzi z Jerozolimy do Jerycha, to Adam, Jerozolima to raj, a Jerycho to obecny świat. Rabusie symbolizują wrogie moce, kapłan Prawo, a lewita nauczanie proroków. Samarytanin to oczywiście Chrystus. Rany biorą się z nieposłuszeństwa, bydlę, które pomogło przetransportować rannego do gospody, to Ciało Pana, a oberża, która przyjmuje wszystkich chcących do niej wejść, to Kościół. Zarządca gospody to głowa Kościoła, a obietnica Samarytanina, że wróci, zapowiada powtórne przyjście Zbawiciela (por. Homilia 34 na temat Ewangelii św. Łukasza).
Niektórzy komentatorzy dostrzegają w takiej interpretacji zwięzłą katechezę na temat historii zbawienia i jej głównych etapów. Najpierw mamy etap przed upadkiem: człowiek schodzący z Jerozolimy przed napadem to Adam w stanie pierwotnej sprawiedliwości. Niestety bardzo szybko po nim następuje etap upadku, spowodowany zarówno przez nieposłuszeństwo (rany), jak i wrogie moce (rabusie). W tym stanie człowiek nie zostaje jednak pozostawiony sam sobie, 
jeszcze przed przyjściem Chrystusa Bóg chce wspomóc go przez Prawo (kapłan) i posyłając do niego proroków (lewita). Nie są oni jednak w stanie uratować upadłego Adama. Dopiero przybycie Chrystusa – miłosiernego Samarytanina – które rozpoczyna trzeci i decydujący etap historii zbawienia, otwiera drogę do skutecznej pomocy. Realizuje się ona z pomocą Eucharystii (zwierzę umożliwiające przemieszczenie się), w Kościele (gospoda, gdzie można wyleczyć rany) i z pomocą apostołów, na czele z Piotrem (zarządca gospody), który ma czuwać nad chorym do powrotu Chrystusa.