Konkordat 1993/1998

Prezentacja wydawnictwa odbyła się 24 września w seminarium duchownym w Płocku i 25 września w Kolegium Europejskim w Gnieźnie. W pierwszym ze spotkań, obok autora uczestniczył także biskup płocki Piotr Libera, który przyznał, że książka doskonale dokumentuje istotę i powstanie konkordatu oraz ukazuje problemy związane z jego ratyfikacją. – Odtąd każdy będzie musiał odwoływać się do tego dzieła – mówił biskup płocki. Na znaczenie publikacji wskazał także Marcin Przeciszewski z Katolickiej Agencji Informacyjnej, zdaniem którego publikacja jest dziełem interdyscyplinarnym stanowiącym monografię zarówno z zakresu prawa wyznaniowego, jak i historii półwiecza stosunków pomiędzy państwem polskim i Kościołem z odniesieniem do Stolicy Apostolskiej.

Konkordat – sygnał demokratyzacji

W Gnieźnie gościem specjalnym prezentacji była Hanna Suchocka, była premier i ambasador RP przy Stolicy Apostolskiej. W krótkim wystąpieniu nakreśliła istotę, rolę i znaczenie umowy konkordatowej. Jak mówiła, w państwach demokratyzujących się, a więc także w państwach byłego bloku socjalistycznego, porozumienia ze Stolicą Apostolską stały się jednym z sygnałów procesu demokratyzacyjnego. – Nie był to tylko sygnał polski, ale w różnych innych państwach zawarcie porozumienia ze Stolicą Apostolską świadczyło o nowym kierunku polityki zagranicznej – tłumaczyła Hanna Suchocka. Podkreśliła również, że konkordat otworzył drogę do zawarcia porozumień z innymi wyznaniami i spowodował uchwalenie szeregu ustaw, które przeniosły uprawnienia podobne do tych, jakie są w konkordacie, na relacje pomiędzy państwem polskim a innymi wspólnotami religijnymi.

Umowa, która się spełniła

W obu spotkaniach uczestniczył ks. prof. dr hab. Wojciech Góralski z Płocka, jeden z redaktorów merytorycznych publikacji. Jak podkreślił, książka abp. Kowalczyka oparta jest na bogatym materiale źródłowym i dokumentach przechowywanych w archiwum nuncjatury w Warszawie, dotąd niepublikowanych. – W ciągu 15 lat obowiązywania konkordat dobrze się zweryfikował w życiu. Nie potrzeba do niego żadnych uzupełnień. To dokument, który się spełnił – mówił. Abp Józef Kowalczyk podkreślił z kolei, że książka nie jest egzegezą treści zapisów konkordatowych, ale ukazuje drogę negocjacyjną prowadzoną przez dwa podmioty prawa międzynarodowego, której zwieńczeniem było podpisanie umowy. Drogę negocjacyjną, która – jak mówił prymas – była trudna i żmudna. Metropolita gnieźnieński zauważył jednocześnie, że polski Konkordat jest umową modelową, w której wiele zapisów ma charakter wzorcowy. Podkreślił przy tym, że pojawiające się w mediach spory i krytyka umowy konkordatowej wynikają przede wszystkim z jej niezrozumienia i braku koniecznej wiedzy. 

Szarość

Książka Konkordat między Stolicą Apostolską i Rzecząpospolitą Polską 1993/1998 składa się z dwóch części. W pierwszej umieszczono historię konkordatową w Polsce od dokumentu z 1925 r., opis relacji państwo – Kościół, omówienie stosunków dyplomatycznych. W drugiej części znajduje się sam konkordat i przebieg procedury ratyfikacyjnej. Dołączono także 33 aneksy z aktami prawnymi, indeks osób oraz fotografie dokumentujące różne etapy pracy nad konkordatem. Publikacja została wydana nakładem Płockiego Instytutu Wydawniczego.