Czas postu

Czy Wielki Post obowiązuje także w niedziele? A w jakie dni można sobie zrobić „wolne” od postu?

Jakub

Trwający od ponad czterech tygodni Wielki Post to okres publicznej i indywidualnej pokuty za grzechy. „Cnota i praktyka pokuty – to konieczne formy paschalnego przygotowania: z nawrócenia serca winna wypływać zewnętrzna praktyka pokuty, tak u poszczególnego chrześcijanina, jak i w całej wspólnocie” (Instrukcja o przygotowaniu i obchodzeniu świąt paschalnych z 1988 r.).

Wielki Post trwa w Kościele przez 40 dni, rozumianych w sensie symbolicznym, a nie matematycznym (w rzeczywistości są to przecież 44 dni: od Środy Popielcowej do wieczora Wielkiego Czwartku). Symbolika liczby 40 jest związana w Biblii zawsze z oczyszczeniem i przygotowaniem. Przez 40 lat Izraelici wędrowali do Ziemi Obiecanej. Przez 40 dni Chrystus pościł na pustyni przed podjęciem publicznej działalności. Wielki Post formalnie kończy się wraz z rozpoczęciem Triduum Paschalnego. Podczas jego pierwszych dwóch dni obowiązuje także „święty post paschalny”.

Mimo że niedziela zawsze jest wspomnieniem dnia zwycięstwa Chrystusa zmartwychwstałego, co podkreśla odmawiane w modlitwie eucharystycznej tzw. wspomnienie tajemnicy dnia: „zjednoczeni z całym Kościołem uroczyście wspominamy pierwszy dzień tygodnia, w którym Jezus Chrystus zmartwychwstał…”, to jednak niedziele są integralną częścią Wielkiego Postu. Nawet w niedziele nie odmawiamy w poście hymnu Chwała na wysokości Bogu i podobnie jak przez cały ten czas, używamy szat liturgicznych w kolorze fioletowym, nie przystrajamy kościołów kwiatami, nie śpiewamy Alleluja, nadmiernie nie używamy instrumentów podczas liturgii (!). Polska pobożność właśnie w postne niedziele nakazuje rozważać Mękę Pańską podczas nabożeństwa Gorzkich żali. Nawet przypadające w tym czasie uroczystości liturgiczne (św. Józefa – 19 marca; Zwiastowanie Pańskie – 25 marca) nie są wyłączone z postu, choć ich liturgia ma świąteczny charakter. Także w te dni obowiązuje zakaz uczestniczenia w zabawach, będący wyrazem pokuty. Nie ma więc w Wielkim Poście dni wolnych od postu!