Oni mnie zamordują

Na spotkaniu w kawiarence „Franciszkańskiej” przy klasztorze Ojców Franciszkanów w Radziejowie, Piotr Litka, dziennikarz TVN Kraków, zaprezentował gościom film pt. Oni chcą mnie zabić oraz swoją najnowszą książkę pt. Katyński kurier – poświęcone kapłanowi archidiecezji warszawskiej ks. prałatowi Stefanowi Niedzielakowi (1914–1989).

Ks. Stefan Niedzielak, ps. „Zielony”, w czasie wojny działał w AK, był kapelanem żołnierzy powstania warszawskiego. Jako kurier przewoził z Warszawy do Krakowa zaszyfrowane wiadomości dla kard. Stefana Sapiehy. Przed wybuchem powstania przewiózł część tzw. depozytu katyńskiego, czyli dowody z ekshumacji wyjęte z grobów. Po wojnie został wikariuszem parafii Trójcy Świętej w Solcu. Kilkanaście lat później prymas Polski kard. Stefan Wyszyński powołał go na stanowisko dyrektora Cmentarzy Warszawskich z siedzibą na Powązkach. Ks. Niedzielak pracował w parafii Wszystkich Świętych, Matki Bożej Loretańskiej, był proboszczem kościoła św. Karola Boromeusza, w którym zasłynął z patriotycznych kazań wygłaszanych w rocznice uchwalenia Konstytucji 3 maja, Bitwy Warszawskiej, napaści ZSRR na Polskę, odzyskania niepodległości. Wokół parafii skupiał środowiska byłych żołnierzy AK, działaczy opozycyjnych, przyjaciół i rodziny pomordowanych w Katyniu. Od końca lat 70., w ostatnią niedzielę kwietnia, sprawował Mszę św. za ofiary zbrodni katyńskiej.

Na kilka lat przed śmiercią otrzymywał anonimy, telefony z pogróżkami, dwa razy próbowano go porwać w centrum Warszawy, a nieznani sprawcy pobili go podczas spaceru na Powązkach. Czuł się zagrożony, był przekonany, że wkrótce zostanie zabity. Pogróżki: „Jak się nie uspokoisz, to zdechniesz jak Popiełuszko” oraz słowa skierowane przez kapłana dzień przed śmiercią do ks. infułata Zdzisława Króla: „Oni mnie zamordują”, wypełniły się 21 stycznia 1989 r. Pogrzeb odbył się pięć dni później.

Dokument Oni chcą mnie zabić powstał kilka lat temu, po tym, jak rodzina księdza zgodziła się na publikację jego dziennika. W filmie wypowiadają się m.in. Krystyna Niedzielak – żona Piotra, brata ks. Niedzielska, oraz ks. Zdzisław Król i Bożena Łojek (oboje zginęli w katastrofie lotniczej pod Smoleńskiem). Tymczasem okazało się, że zginęły dowody z miejsca zbrodni, przede wszystkim kciuk oderwany od małej lateksowej rękawiczki, który świadczył, że wśród sprawców zbrodni była prawdopodobnie kobieta. W mieszkaniu kapłana nie zginęło nic oprócz sztućców, chociaż zniszczono wiele rzeczy. Eksperyment procesowy potwierdził, że ks. S. Niedzielak został zamordowany, na co od samego początku wskazywała rodzina, jednak śledztwo dwukrotnie wznawiano i umarzano. Obecnie prowadzone jest przez pion śledczy IPN.

Książka Katyński kurier, jak stwierdził Piotr Litka: „Jest lekturą obowiązkową dla wszystkich interesujących się najnowszą historią Polski i wypełnia lukę w rodzimej historiografii dotyczącej trudnych dziejów Kościoła w Polsce od zakończenia II wojny światowej aż po rok 1989”. Jest ona wynikiem pasji autora, żmudnej pracy archiwalnej, cierpliwości w poszukiwaniu źródeł i czekaniu na zdobycie zaufania ludzi, którzy byli uczestnikami zdarzeń lub posiadali cenne prywatne materiały. Znajdujemy w niej Dziennik prowadzony przez ks. S. Niedzielaka i upubliczniony przez Piotra Niedzielaka w książce Ostatnia ofiara Katynia. Zachowane zapiski są nieregularne i dotyczą okresu od stycznia 1935 r. do wiosny 1943 r. Interesującą część stanowi próba rekonstrukcji zbrodni oraz materiały ze śledztw (1989–1994) oraz materiały IPN.

Piotr Litka zapowiedział swoje kolejne prace, które ukażą się w tym roku, m.in. wydanie  nieznanych i niepublikowanych kazań ks. Jerzego Popiełuszki oraz książka poświęcona Ojcu Świętemu Janowi Pawłowi II, związana z pielgrzymką do Krakowa. Czekamy z niecierpliwością na nie oraz na kolejne spotkanie z ich autorem w jego rodzinnym mieście.