Tego procesu nie da się zatrzymać

Czy ksiądz Tadeusz Isakowicz-Zaleski, kapelan nowohuckiej „Solidarności”, miał być zamordowany tak jak ksiądz Jerzy Popiełuszko? Pewnie nigdy nie uda się znaleźć na to dokumentów. Przynajmniej takich w teczce z IPN księdza Zaleskiego nie ma. Na podstawie lektury teczki księdza Zaleskiego widać jednak, ile warte są mity na temat lustracji.

Mit 1. „Archiwa są niewiarygodne, bo SB fałszowała dokumenty”. – Owszem, ale po to, by mataczyć i kryć przestępczą działalność.

Mit 2. „Nigdy nie poznamy prawdy, bo archiwa są niekompletne”. – Akta operacyjne znajdowały tak wiele śladów w innych dokumentach MSW, że dziś można rekonstruować charakter współpracy agenturalnej, łącznie z kwotami wypłacanych pieniędzy.

Mit 3. „Te donosy były nieszkodliwe”. – Osoby zidentyfikowane jako TW często mówią, że przekazywały tylko to, co SB i tak już wiedziała. Jednak skuteczność działań SB brała się właśnie z analizy pozornie nieważnych donosów.

Mit 4. „Obrona donosicieli często polega na stwierdzeniu, że «wszyscy byliśmy ofiarami systemu»”. – Owszem wśród TW jest wiele postaci tragicznych. Każdy przypadek należy rozpatrywać indywidualnie, w całej złożoności. Ludzie złamani, zastraszani, szantażowani, pozostając w głębokim konflikcie sumienia, często podejmując współpracę, wybierali „mniejsze zło”, prowadzili grę. Ale liczniejsze były przypadki zwykłego oportunizmu, głupoty, a nawet gorliwej współpracy, często sowicie nagradzanej.

Mit 5. „Najlepiej archiwa zniszczyć! Po co się babrać w donosach, to swoista pornografia polityczna”.

– W dokumentach kapelana nowohuckiej „Solidarności” obok spraw haniebnych są i postawy heroiczne. Niszcząc tę wiedzę, zniszczymy też świadectwo bohaterstwa, wierności i niezłomności wielu: od kardynała Macharskiego poczynając, na siostrach zakonnych i prostych ludziach kończąc.

Akta księdza Zaleskiego ukazują ponurą prawdę o postawach niektórych kapłanów i świeckich środowiska krakowskiego. Rozszyfrowane zostały ich nazwiska. Są wśród nich osoby zajmujące ważne stanowiska, piastujące godności kościelne.

Kuria krakowska wzorem diecezji tarnowskiej, lubelskiej i wrocławskiej powołała specjalną komisję, która ma zająć się sprawą współpracy kapłanów z aparatem represji PRL. Szkoda, że dopiero teraz.