Czas, aby się pochylić

Imieniny Jana Pawła II stały się kolejną okazją również dla świata sztuki i kultury wyrażenia szczerej życzliwości wobec Papieża. W dzień św. Karola Boromeusza 4 listopada wielu znanych polskich twórców w auli Pawła VI w Watykanie z estymą pochylało się nad tekstami papieskimi. Nie skrywali swego wzruszenia, zaszczytu i wyróżnienia. Zresztą czas obchodów Srebrnego Jubileuszu Papieża dawał ku temu okazję nie tylko wielu polskim twórcom. Np. 17 października w tej samej auli dedykowali piękny koncert twórcy niemieccy: Orkiestra i Chór Mitteldeutscher Rundfunk; 6 listopada Papież przyjął na audiencji przedstawicieli Ośrodka kultury imienia Jana Pawła II w Waszyngtonie.

Te wszystkie inicjatywy stanowią rodzaj szczególnego świadectwa dialogu sztuki i twórców z Kościołem, jak też Kościoła z nimi - artyści udzielający dziełom życia, ilustrujący ich ukrytą treść, a Kościół jako stróż pielęgnujący tajemnicę zbawienia w Jezusie Chrystusie. Wiemy, że szczególnym stróżem i animatorem tego dialogu jest Jan Paweł II. Nie można jednak pominąć inicjatyw Soboru Watykańskiego II, jak też znaczących wysiłków Pawła VI. Kościół w swym nauczaniu jest świadomy roli sztuki i zaangażowania twórców w dzieło ewangelizacji świata. "Literatura i sztuka mogą podnosić wzwyż życie ludzkie, przedstawiane w różnorakich formach, stosowane do czasów i miejsc". Praca i dzieła artystów sprawiają, iż "ujawnia się lepiej znajomość Boga, a głoszenie Ewangelii staje się dla umysłów ludzi bardziej zrozumiałe" (Konstytucję o Kościele w świecie współczesnym również Vaticanum II, 62). Dialog twórców i Kościoła łączy słowo służba. Szlachetna służba Bogu i człowiekowi. A to, co tę służbę ciągle czyni bardziej dojrzałą, to wzajemna inspiracja. Bo dzieło twórcy jest nie tylko ilustracją estetyczną, ale również inspiracją teologiczną. Jeśli zachwyca, to również inspiruje, "Piękno na to jest, by zachwycało". "Do pracy - praca, by się zmartwychwstało", jak to przypomniał w Liście do artystów, ową norwidowską triadę, twórczy kontynuator myśli Vaticanum II Jan Paweł II. On, który, szczególnie w Liście do artystów, jedynym, jak dotąd, tego rodzaju dokumencie w historii, pochylił się nad wartością i trudem pracy ludzi sztuki i kultury.

Można powiedzieć, że to wszystko, co twórcy robią dzisiaj dla Papieża i Kościoła, jest szczególnego rodzaju zwrotem zaciągniętego "długu". Długu, który artyści chętnie zwracają, angażując się twórczo w "głębsze poznanie kondycji ludzkiej, wspaniałości i nędzy człowieka" (Jan Paweł II, Wiedeń 1983). To zaś pozwala lepiej pojąć Kościołowi, co kryje się w człowieku, któremu ma nieść Ewangelię.

I może przyszedł czas, aby się pochylić jeszcze silniej: Kościół i Twórcy. Pochylić się i pójść drogą dalej, w stronę Chrystusa-Paschy. "Oto droga, którą wszyscy przechodzimy - każdy z nas" ("Tryptyk rzymski"). A może przyszedł już czas dla twórców, aby zatrzymać się nad tekstami Mszy rzymskiej Vaticanum II i udzielić jej prawdziwej i mądrej ilustracji estetycznej, aby jeszcze mocniej zachwycała?