Śmiercionośna bakteria

W 1976 roku w hotelu Bellevue - Stratford (Filadelfia w Stanach Zjednoczonych) podczas zjazdu weteranów Legionu Amerykańskiego zachorowało 221 kombatantów, z których 34 zmarło. Pierwotnie myślano, iż przyczyną choroby jest zapalenie płuc. Po przeprowadzeniu długich badań stwierdzono, iż jest to jednak dotychczas nieznana choroba. Nazwano ją na cześć weteranów legionellozą lub potocznie "chorobą legionistów".

Zakażenie wywołują bakterie Legionella pneumophila, które występują w miejscach wilgotnych, między innymi w systemach klimatyzacyjnych, krytych basenach, instalacjach doprowadzających wodę pitną (szczególnie ciepłą wodę użytkową), saunach, fontannach, szklarniach. Organizmy te żyją w letargu w temperaturze 20-25 stopni Celsjusza, rozmnażają się najintensywniej w zakresie temperatur 30-40 st. i podlegają pasteryzacji po przekroczeniu 46 stopni Celsjusza. Legionella pneumophila jest niezwykle odporna na działanie chloru, ultrafioletu i podobnych środków dezynfekcyjnych. Komórki bakterii mogą przetrwać w dogodnych warunkach nawet trzy lata.

Legionelloza może występować w klinicznych postaciach jako: - zapalenie płuc szczególnie w okresie letnim. W ciągu 2 do 10 dni rozwoju choroby pacjent czuje się zmęczony i osłabiony. Ma wysoką gorączkę (około 40 stopni), napady kaszlu. Może pojawić się również nieżyt żołądka i jelit, nudności i wymioty. Jeżeli choroba jest nierozpoznana, to śmiertelność może wynosić nawet 20 do 40 procent, - zakażenie ogólne, septyczne, - zakażenie z objawami grypowymi (w 95 proc. przypadków ustępuje po 3-5 dniach).

Choroba jest szczególnie niebezpieczna dla osób starszych oraz schorowanych, których system immunologiczny jest osłabiony.

Zakażenie występuje najczęściej drogą kropelkową podczas długotrwałego wdychania zakażonego powietrza. Warunki te mogą występować w pomieszczeniach klimatyzowanych, a także w kabinach natryskowych oraz parowych. Najczęstszym miejscem wylęgu bakterii są bowiem miejsca zastoju wody, takie jak zasobniki ciepłej wody, a także komory zraszania w systemach wentylacyjnych.

Obecnie walka z Legionellą w instalacjach ciepłej wody użytkowej polega na zastosowaniu tak zwanej dezynfekcji termicznej zasobników, niedopuszczeniu do rozwoju glonów oraz zastojów wody. Aktualne przepisy (Dz. U. Nr 75 poz. 690) nakładają obowiązek przeprowadzenia okresowej dezynfekcji termicznej przy temperaturze wody nie niższej niż 70 stopni Celsjusza.

W układach klimatyzacyjnych przy zastosowaniu nawilżaczy wodnych należy przede wszystkim wyeliminować wodę w postaci "kropelkowej" w uzdatnianym powietrzu, poprzez zastosowanie odpowiednich złóż zraszania oraz odwadniaczy za komorą. Bardzo ważna jest też odpowiednia eksploatacja oraz częste serwisowanie (kontrola prawidłowej pracy, utrzymywanie czystości, itd.).