Ziemianie u św. Urszuli

Mszę św. odprawił ks. biskup Zdzisław Fortuniak wraz z dominikanami: o. Walentym Potworowskim OP - kapelanem Oddziału Wielkopolskiego PTZ i o. Janem Górą. Po części modlitewnej odbyła się konferencja poświęcona zadaniom rodzin ziemiańskich w świetle świadectwa życia ich patronki - świętej Urszuli. Na ten temat mówił w homilii o. Jan Góra, który zwrócił uwagę na znaczenie własności - zwłaszcza ziemi - w wychowaniu człowieka do sumiennego wypełniania obowiązków i odpowiedzialności za swoje czyny.

Podczas konferencji zajął się odpowiedzią na pytanie: "Czego oczekujemy od rodzin ziemiańskich?" Z uwagi na zakorzenienie w historii, ziemiaństwo - zdaniem o. Góry - jest strażnikiem pamięci i żywym świadectwem o przeszłości. Silne więzi rodzinne i trwające przez długi czas związki z ziemią wytworzyły także swoisty etos oraz kulturę życia.

Jak godnie żyć

Od ziemiaństwa należy zatem oczekiwać dzielenia się prawdą o przeszłości, etycznymi zasadami postępowania oraz wzorami zachowań. Stąd wzięły się zaproszenia, jakie wystosował o. Jan do przedstawicieli ziemiaństwa na Jamną, aby tam opowiedzieli młodzieży o dawnych zwyczajach i obyczajach, o tym, co warto czynić, a czego nie wypada, jak godnie żyć.

Wiceprezes Zarządu Głównego PTZ Stanisław Wielowieyski wyjaśniał przyczyny niewystarczającego odzewu na te zaproszenia, opisując trwające już od ponad dwóch wieków niszczenie ziemiaństwa przez zaborców, a ostatnio - całkowitą likwidację przez komunistyczne rządy. Podczas gdy po kolejnych powstaniach ziemianie wracali częściowo do swoich siedzib, to po roku 1989 nawet solidarnościowe rządy takiej szansy ziemianom nie dały, wywołując zrozumiałe rozgoryczenie.

Być albo nie być

Wezwaniem do czynnej postawy ziemian w życiu społecznym za przykładem patronki był referat siostry Danieli Jankowskiej SJK zatytułowany: "Patriotyzm w ujęciu Urszuli Ledóchowskiej". Jej życiorys jest wzorem skutecznego działania w trudnych warunkach, w kraju i na obczyźnie, przy bardzo skromnych środkach. Źródłem jej siły była żywa miłość Boga i Ojczyzny. Te ideały wyniosła św. Urszula ze swego rodzinnego domu, z którego wyszli uczestnicy bitew, powstań, walk o niepodległość, zbrojnej konspiracji, a także wybitni ludzie Kościoła. Podobnych tradycji nie brak w innych rodzinach ziemiańskich, a to zobowiązuje. W świetle życia św. Urszuli żyjący obecnie ziemianie wydają się zatem skazani na heroizm lub... zniknięcie z historii.

O. Walenty Potworowski, odpowiadając na pytanie "Co św. Urszula powiedziałaby dziś rodzinom ziemiańskim?", poszedł śladem wystąpienia Matki Urszuli na pielgrzymce ziemian do Częstochowy w 1937 roku. Zwrócił uwagę na potrzebę większego wyrobienia duchowego w oparciu o Ewangelię w celu sprostania obowiązkom wobec Boga i Ojczyzny.

Z przebiegu konferencji wynika, że po latach szkalowania przez komunistyczną propagandę wzrasta zapotrzebowanie na prawdę o ziemiaństwie i na wartości, których ono jest nosicielem. Należy ufać, że proces ten zostanie dostrzeżony i uzyska odpowiednie wsparcie. W krajach Unii Europejskiej ta grupa społeczna spełnia ważną rolę w zachowywaniu tożsamości narodowej i tradycyjnych wartości. Nie może więc zabraknąć również polskiego ziemiaństwa w zjednoczonej Europie.