Za symboliczną datę początku polskiego Internetu uznaje się 17 sierpnia 1991 r., kiedy to pomiędzy Wydziałem Fizyki Uniwersytetu Warszawskiego a Centrum Komputerowym Uniwersytetu w Kopenhadze wymienione zostały pierwsze listy internetowe. Uruchomienie Internetu w Polsce było efektem działań kilku ośrodków akademickich, wśród których szczególną rolę odegrało środowisko fizyków i astronomów oraz zespół Naukowej i Akademickiej Sieci Komputerowej (NASK), działający wówczas przy Uniwersytecie Warszawskim.
E-mail od Ojca Świętego
Po raz pierwszy, w asyście wielu mediów Ojciec Święty nacisnął w listopadzie 2001 r. klawisz "enter", by wysyłać e-mailem (pocztą elektroniczną) pierwszy w historii Kościoła dokument - prośbę o przebaczenie skierowaną do australijskich aborygenów.
Zdjęcie ukazujące następcę Piotra naciskającego klawisz laptopa obiegło agencje prasowe niemal całego świata. Dla wielu obserwatorów wydarzenie to miało istotne znaczenie. Ponad dwu tysiącletni Kościół nie odcina się od wykorzystania najnowszych osiągnięć techniki. Wręcz przeciwnie, zdaje sobie sprawę, że wiele osób właśnie za pomocą Internetu szuka Boga, i że Kościół, nie chcąc pozostać na uboczu, musi ewangelizować także tą drogą.
Bogate źródło wiedzy
Międzynarodowa Sieć komputerowa jest głęboką kopalnią wiedzy, którą można dobrze spożytkować. Wystarczy tylko wpisać interesujące nas hasło, by za chwilę wyświetliła się olbrzymia lista zagadnień. Znajdziemy tu informacje zarówno z zakresu medycyny, poprzez prawo, publikacje rządowe, oferty firm i różnorakich instytucji, kluby sportowe, strony prywatne zakładane przez "zwykłego śmiertelnika", do tematyki związanej mniej lub bardziej bezpośrednio z Kościołem i wiarą. Wiele stron zawiera teksty Pisma Świętego, oficjalne nauczanie Kościoła i miejscowych biskupów, doktryny, historię i tradycję Kościoła oraz jego działalność na każdym polu we wszystkich częściach świata. Swoje witryny mają diecezje, niektóre parafie, seminaria duchowne, zakony i zgromadzenia, ruchy, wspólnoty modlitewne, internetowy różaniec, uczelnie katolickie, wydawnictwa, księża i świeccy chrześcijanie... Wystarczy wejść na stronę, by oprócz charyzmatu i działalności dowiedzieć się na przykład o stałych dyżurach spowiedniczych w Polsce. Na stronie znajdziemy elektroniczną wersję Pisma Świętego opracowaną przez Zespół Informatyki Papieskiego Wydziału Teologicznego w Poznaniu.
W 1993 r. Konferencja Episkopatu Polski powołała Katolicką Agencję Informacyjną. Głównym jej celem było i jest przełamywanie bariery milczenia wokół problematyki kościelnej oraz zapewnienie obecności informacji religijnej w potoku informacji docierających każdego dnia do milionów Polaków. Na polskim rynku medialnym stanowi ona podstawowe źródło informacji o Kościele. Codzienne serwisy informacyjne KAI, przygotowywane przez dziennikarzy specjalizujących się w tematyce religijnej, docierają za pośrednictwem Internetu i przekazu satelitarnego do niemal wszystkich większych redakcji w Polsce. Wykorzystuje je zarówno prasa, jak też rozgłośnie i stacje telewizyjne. Znajdziemy tu najbardziej aktualne wydarzenia z podziałem na poszczególne diecezje oraz bogate archiwum.
OPOKA
W 1998 r. Konferencja Episkopatu Polski powołała Fundację "Opoka". Obecnie na stronach Opoki można wysłuchać dziennika Radia Watykańskiego, przeczytać najnowsze wiadomości, wziąć udział w czacie (rozmowa na ekranie monitora z zaproszonym gościem), zajrzeć do czytelni, by pogłębić wiarę, wreszcie dotrzeć do linków (odsyłacze) kierujących na inne ciekawe strony. Tutaj internauci mogą też zadać pytania, na które otrzymają szczerą odpowiedź. - Dziś liczba zadanych pytań wraz z odpowiedziami przekroczyła 7000 - mówi Jarosław Uczkiewicz, członek Zarządu Fundacji "Opoka". - Wielu tych pytań człowiek bałby się - wstydził - zadać księdzu twarzą w twarz. Tutaj, bariera ta jest pokonana - dodaje.
Dziennie Opoka odnotowuje dziesiątki tysięcy wejść. Najbardziej popularnymi okresami "odwiedzin" są święta, ważniejsze pielgrzymki Ojca Świętego czy ogłoszenie nowych Encyklik. - Profil odwiedzających nas praktycznie pokrywa się ze statystycznym profilem polskiego internauty. Może tylko wiek i wykształcenie są wyższymi wartościami niż średnia - przyznaje Uczkiewicz.
Obecnie na serwerze Opoki znajduje się około 1600 witryn katolickich. Wciąż pojawiają się nowe projekty i inicjatywy, niekiedy zaskakujące. W połowie 2002 roku uruchomiona została wyszukiwarka Mszy św., która pomoże nam nie spóźnić się do wybranego kościoła. - Ostatnio można z niej korzystać również przez telefon komórkowy obsługujący tzw. profil WAP. Dodano do niej Msze święte na świecie - informuje Jarosław Uczkiewicz.
Największy portal chrześcijański
Jeszcze w 1996 roku w Polsce dostęp do Internetu miało ok. pół miliona osób. W tymże roku Krzysztof Jurek z Bydgoszczy, Andrzej Rozkrut ze Szczecina i dominikanin z Warszawy o. Wojciech Jędrzejewski wpadli na pomysł stworzenia strony www o tematyce religijnej. Serwis zatytułowany "Mateusz" (www.mateusz.pl) ruszył 29 maja. Chociaż przez pierwsze lata tworzony "po godzinach" przez autorów i garstkę współpracowników, od początku był w Sieci jedną z najobszerniejszych i najciekawszych witryn. Przez pierwsze pół roku serwer odnotował 5 tys. wejść, a rok 1997 skończył się już wynikiem 95 tys. odwiedzin. Od chwili powstania goszczono na nim ponad 3 miliony razy.
- Założenia były proste: spróbujmy zrobić coś pozytywnego bez angażowania wielkich środków, na własne konto, bez szukania wrogów, bez polityki, otwarci na wszystkich chrześcijan - wspomina Krzysztof Jurek. - Chcemy przede wszystkim trafiać do ludzi, którzy niekoniecznie są tzw. zaangażowanymi katolikami - dodaje Andrzej Rozkrut.
"Mateusz" porusza tematykę ciekawą i popularną. Jest otwarty na opinie i wypowiedzi ludzi nie tylko związanych z Kościołem katolickim. Oprócz wachlarza rozważań i medytacji, proponuje się tutaj m.in. wartościowe artykuły, katalog stron chrześcijańskich, rekolekcje, czytelnię, forum katechetów. Ewenementem jest skrzynka intencji sióstr karmelitanek - za pośrednictwem Internetu można wysłać prośbę o modlitwę.
Hitem są jednak "Pytania o wiarę"
- Każdy może tu przysłać pytanie mniej lub bardziej związane z wiarą - zaznacza Ewa Rozkrut, która od dłuższego czasu prowadzi tę stronę. - Piszą do nas przeważnie ludzie poszukujący. Zadają pytania drogą elektroniczną, bo często nie mają śmiałości zapytać wprost, albo stracili kontakt z księdzem z parafii i nie potrafią odbudować zerwanych więzi. Kładziemy duży nacisk na to, by udzielając odpowiedzi, nie poprzestać jedynie na podaniu rozwiązania - przepisu, normy, oceny - ale raczej skłonić do myślenia. Staramy się więc, aby na konkretne pytania odpowiadało kilka osób jednocześnie.
- Mamy świadomość, że wielu ludzi ma do nas zaufanie i często otwiera swoje serce, zadając nawet osobiste pytania, dzieląc się swoimi problemami i troskami. Bardzo nas to cieszy i motywuje do poszukiwania kompetentnych i rzetelnych odpowiedzi - dopowiada Krzysztof Jurek.
Postulaty na przyszłość
Na temat wirtualnej ewangelizacji i jej skuteczności zdania są podzielone. Trzeba mieć świadomość, że nawet najlepsza strona www nie zastąpi bezpośredniej rozmowy z drugim człowiekiem. Tym samym, internetowe duszpasterstwo staje się uzupełnieniem tradycyjnego. Nie oznacza to, że każda parafia czy kościół musi mieć swój e-mail (adres skrzynki "na listy") i webmastera (osoba opiekująca się stroną). Rośnie jednak liczba księży, którzy mają prywatne adresy i korzystają z dobrodziejstw wirtualnego świata.
Istotne jest, by e-duszp@sterze widzieli po drugiej stronie kabla konkretnego człowieka i właśnie z myślą o nim konstruowali swój przekaz. Po drugie, odbiorcy tego przekazu powinni zobaczyć w jego autorze normalnego człowieka, który nie tylko jest urzędowym głosicielem Dobrej Nowiny, ale przede wszystkim jej świadkiem. Jeżeli nauczymy się takiej komunikacji, "elektroniczne duszpasterstwo" spełni swoje zadanie.
Jan Paweł II o Internecie
W orędziu na XXXVI Światowy Dzień Środków Społecznego Przekazu (12 maja 2002) Ojciec Święty podkreślił, że "Kościół w każdej epoce kontynuuje dzieło rozpoczęte w dniu Pięćdziesiątnicy, gdy Apostołowie, w mocy Ducha Świętego, wyszli na ulice Jerozolimy, aby głosić Ewangelię Jezusa Chrystusa w wielu językach". W swojej bogatej historii Kościół przekraczał wiele barier geograficznych i kulturowych. Każda z nich wymagała nowej energii i wyobraźni do głoszenia zawsze tej samej Ewangelii Jezusa Chrystusa. Nowy świat cyberprzestrzeni jest ogromnym i ważnym wyzwaniem do głoszenia Ewangelii. "Wezwanie to jest w samym sercu tego, co znaczy u początku nowego tysiąclecia podążać za wezwaniem Pana, aby 'wypłynąć na głębię': Duc in altum!" - pisze dalej Ojciec Święty.
1. Nie traktuj komputera jak bożka.
2. Miej świadomość, po co przed nim zasiadasz.
3. Pamiętaj, że za drzwiami Internetu nie wszystko jest dobre.
4. Czuwaj nad tym, co robi twoje dziecko; poszerzaj swoją wiedzę.
5. Nie zabijaj czasu i talentów przed komputerem.
6. Nie lekceważ zagrożeń płynących z Sieci.
7. Nie - piractwu i hakerom.
8. Stosuj zasadę ograniczonego zaufania w kontaktach internetowych.
9. Nie zaniedbuj czynienia dobra za pośrednictwem Sieci.
10. Ani nie zastępuj przyjaciół komputerem.
- Internet jest nie tylko potrzebny, ale i konieczny do korzystania. Zdobywa on coraz szersze pole nie tylko w zakresie informacji, ale i ewangelizacji, którą dziś nawet trudno wyobrazić sobie bez internetu. Uważam, że jest to pierwszorzędny środek ewangelizacji. Choć sam nie potrafię go obsługiwać, należę do pokolenia przed-internetowego, to jednak często korzystam z jego dobrodziejstw. Bardzo często jest tak, że właśnie tą drogą otrzymuję pierwsze wiadomości. Umiem to docenić może tym bardziej, że jestem nieporadny w tym względzie, ale gdybym musiał, to bym się i tego nauczył. Zachęcam do czerpania wiedzy z Internetu, gdyż jest to najszybszy środek komunikacji i czysto źródłowy, jak chociażby przemówienia Ojca Świętego czy informacje dotyczące życia Kościoła. Nie zawierają subiektywnego komentarza, z którym mamy do czynienia w mediach publicznych. To teksty z pierwszej ręki. Pod tym kątem Internet jest niezastąpiony.
Cały artykuł przeczytasz z aktywną subskrypcją
Odblokuj ten tekst i czytaj cały „Przewodnik Katolicki”.
W subskrypcji otrzymujesz dostęp do:
- wszystkich wydań on-line papierowego „Przewodnika Katolickiego”;
- wszystkich wydań online dodatków i wydań specjalnych „Przewodnika Katolickiego”;
- wszystkich płatnych treści publikowanych na stronie „przewodnik-katolicki.pl”.
Subskrybuj, pogłębiaj perspektywę i inspiruj w rozmowach.
Masz konto? Zaloguj się
Subskrypcja miesięczna
Tylko teraz otrzymujesz czternastodniowy bezpłatny dostęp testowy do serwisu internetowego Przewodnika Katolickiego. Po jego zakończeniu płacisz jedynie 19,90 zł miesięcznie!
↺ Automatyczne odnowienie płatności; rezygnuj kiedy chcesz!
Subskrypcja roczna
Jeśli już znasz „Przewodnik Katolicki”, wykup subskrypcję by uzyskać dostęp do wszystkich treści z nowych numerów, numerów archiwalnych oraz całkowicie unikalnych treści publikowane jedynie w internecie.
Koszt rocznej subskrypcji przy płatnościach miesięcznych to 239 zł. Przy płatności z góry za rok otrzymasz 25% rabat. Oszczędzasz 66 zł.
↺ Automatyczne odnowienie płatności; rezygnuj kiedy chcesz!
Artykuł pochodzi z numeru 30/2003
