Gdy w początkach lat 60. XX wieku amerykański historyk i laureat Nagrody Pulitzera Daniel J. Boorstin popularyzował swoją niepozbawioną pewnej ironii definicję celebryty, raczej nikt nie zastanawiał się nad tym, czy swoich celebrytów będzie miał Kościół katolicki w Polsce. Wspomniana definicja wyjaśniała, że celebryta lub celebrytka to „osoba znana z tego, że jest znana”.
Znaleźć swoją niszę
Dzisiaj coraz częściej celebrytów utożsamia się z influencerami, czyli ludźmi działającymi w tzw. mediach społecznościowych, którzy – dzięki swoim zasięgom – są w stanie nie tylko docierać do innych, ale – przede wszystkim – na nich oddziaływać. Platformy społecznościowe dają możliwość nie tylko publikacji wcześniej przygotowanych materiałów, ale także prowadzenia transmisji na żywo. Zarówno amerykański YouTube, jak i chiński TikTok mają na całym świecie miliardy użytkowników. To do nich starają się dotrzeć celebryci i infuencerzy.
Zapytana, jak zostać celebrytą, sztuczna inteligencja zapewnia, że nie wymaga to wcale tradycyjnie rozumianego talentu aktorskiego lub muzycznego. Wyjaśnia, że współczesne popularność często jest wynikiem „budowania marki” w globalnej sieci, wzbudzania emocji oraz trafnego wyboru „niszy”, w której ktoś chce się stać „autorytetem”. Dorzuciła, że warto na przykład brać udział w programach typu reality show, a przede wszystkim nieustannie przypominać o sobie, relacjonując na co dzień swoje życie.
Ekspert? Niekoniecznie
Szymon Nyczke, znany jako „Książulo”, nie od razu znalazł temat, który zapewnił mu ogromną rozpoznawalność. Początkowo realizował śmieszne filmiki, potem próbował być raperem. Dopiero cztery lata temu zaczął recenzować jedzenie. I to zapewniło mu wielką oglądalność w internecie, która pozwoliła mu kilka tygodni temu wprowadzić na rynek mrożoną pizzę pod własną marką. Mieszkający w Łodzi Kamil, twórca profilu „Pomysłodawcy” na Facebooku, przedstawia się jako „świadomy konsument” i wyjaśnia, że sprawdza najrzetelniej, jak potrafi, różne produkty, usługi, a nawet atrakcje turystyczne i podróże i potem to opisuje (skupia się m.in. na składach różnych produktów spożywczych). Ma 1,3 mln obserwujących.
Tylko te dwa przykłady pokazują, że nie trzeba być certyfikowanym ekspertem w jakiejś dziedzinie, aby zostać celebrytą/influencerem. Zyskać nie tylko popularność, ale też realny wpływ na ludzkie zachowania. Pozytywne oceny opublikowane w sieci przez dwóch wspomnianych twórców internetowych niejednokrotnie skutkowały gwałtownym wzrostem liczby klientów lokalu albo chętnych do nabycia jakiegoś zarekomendowanego produktu. To działa.
Pierwszy taki ranking
Można się było spodziewać, że w Kościele znajdą się ludzie, którzy zechcą wspomniane wyżej mechanizmy wykorzystać do popularyzowania wiary, Ewangelii, Kościoła. Znaleźli się, także w naszej ojczyźnie, „kościelni celebryci”. Być może niektórzy się zdziwią, że można do nich zaliczyć ks. Piotra Pawlukiewicza czy benedyktyna z Tyńca – o. Leona Knabita. A jednak, ich medialna obecność i działania pozwalają zaliczyć tych duchownych nie tylko do osób znanych, ale również wpływowych.
Mniejsze zdziwienie wywoła wpisanie na listę katolickich celebrytów/influencerów o. Adama Szustaka OP, ks. Stanisława Picura, ks. Teodora Sawielewicza, ks. Sebastiana Koseckiego, ks. Adriana Chojnickiego, księży raperów Jakuba Bartczaka i Macieja Jarosza oraz znanego jako „Ksiądz z osiedla” Rafała Główczyńskiego SDS. Niektórzy z nich znaleźli się w opublikowanym przez „Wprost” pierwszym w naszym kraju rankingu katolickich influencerów. Już w tytule redakcja skomentowała: „Cieszą się większą uwagą niż biskupi”.
W rankingu znaleźli się nie tylko księża, ale również siostra zakonna Anna Maria Pudełko AP oraz wiele osób świeckich, wśród nich Tomasz Samołyk, Krzysztof Sowiński, Marcin Majewski, Piotr Żyłka, Monika Białkowska i Agata Rujner.
Z zapartym tchem
Nie tylko przygotowywane i prezentowane przez nich treści powszechnie odbierane są jako występy w imieniu Kościoła. Cała ich postawa traktowana jest jako pokazywanie „katolickości” i „kościelności” w bardzo różnych sferach i wymiarach. Tak jest w przypadku „Księdza z osiedla”. Dla wielu ludzi jest on przykładem duchownego, którego chcieliby mieć w swojej parafii, w szkole, w najbliższym otoczeniu. To ktoś bliski, łatwo nawiązujący relacje, zaangażowany, otwarty, gotowy do poświęceń. Z zapartym tchem śledzą jego kolejne relacje dotyczące podejmowanych inicjatyw nie tylko ewangelizacyjnych, ale również mających znaczenie społeczne.
Dlatego szokiem dla niejednego obserwatora okazał się niezwykle emocjonalny, sięgający nawet po wulgaryzm, internetowy wpis salwatorianina z 29 października br. Był on reakcją na opublikowane dzień wcześniej oświadczenie, podpisane przez Zarząd Polskiej Prowincji Salwatorianów. W głównej mierze dotyczyło ono zmiany placówki, w której od 1 listopada br. miał pracować duchowny, dotychczas bardzo zaangażowany w rozmaite inicjatywy w Warszawie i Piastowie. Znalazła się w nim również informacja, że ks. Główczyński nie tylko nie otrzymał zezwolenia swoich przełożonych na zakup barki i domu rekolekcyjnego na Maderze, ale „Przełożony Prowincjalny wyraźnie zakazał ks. Rafałowi dokonania zakupu”. Warto zauważyć, że duchowny od pewnego czasu relacjonował w mediach kolejne prace zarobkowe, które podejmował dla sfinansowania zakupu barki, na której zamierzał założyć klubokawiarnię funkcjonującą na specyficznych zasadach.
Merytorycznie i mentalnie
We wspomnianym pełnym emocji wpisie „Ksiądz z osiedla” zasugerował, że autorzy oświadczenia mijają się z prawdą i zapowiedział na 4 listopada publikację korespondencji między nim a władzami zgromadzenia, a na 7 listopada konferencję prasową. 6 listopada (gdy powstawał ten tekst) nie było w przestrzeni medialnej zapowiadanych mejli. Wcześniej ks. Główczyński zadeklarował posłuszeństwo decyzji przełożonych w sprawie przenosin do Trzebnicy, gdzie od początku listopada miał być wikariuszem i katechetą. Można mieć nadzieję, że sprawa zostanie załagodzona i między duchownym a zgromadzeniem, do którego należy, dojdzie do konsensusu.
Przypadek „Księdza z osiedla” skłania jednak do zastanowienia nad obecnością w Kościele celebrytów/influencerów. Wydaje się, że w dominującej dzisiaj zwłaszcza w tzw. mediach społecznościowych, „kulturze celebryckiej”, także ten środek dotarcia do ludzi zarówno w Kościele, jak i poza nim lub na jego obrzeżach, trzeba wykorzystać. Problem jednak w tym, na ile celebryci/influencerzy (zarówno duchowni, jak i świeccy) są przygotowani do tego rodzaju działań, tak merytorycznie, jak i mentalnie. Związane jest z nimi niebezpieczeństwo skupienia się na sobie, uznania za nieomylny autorytet, pociągania ludzi nie do Jezusa Chrystusa i do Kościoła, ale do siebie.
Uwaga na straszny błąd
O ile w odniesieniu do duchownych Kościół dysponuje jakimiś (niezbyt doskonałymi) środkami umożliwiającymi interwencję, to już w stosunku do świeckich jego możliwości są obecnie co najmniej skromne. Globalna sieć istnieje za krótko i zmienia się zbyt szybko na to, aby Kościół zdążył wypracować metody autoryzowania i uwierzytelniania wszystkich tych, którzy się w niej w jego imieniu wypowiadają, przygotowują i zamieszczają materiały, pokazują codzienne życie rozmaitych wspólnot katolickich, a także poruszają wiele nieraz trudnych problemów dotyczących jego funkcjonowania.
Pod koniec stycznia 2026 roku kard. Víctor Manuel Fernández, prefekt Dykasterii Nauki Wiary, w przemówieniu otwierającym jej obrady plenarne ostrzegł nie tylko przed sytuacją, w której katolicy zaczynają traktować internetowych komentatorów jak „wyrocznie”, zamiast budować rozeznanie na nauczaniu Kościoła, modlitwie i rzetelnej refleksji, ale też przed popadaniem kościelnych celebrytów/influencerów w „straszny błąd” przekonania o własnej nieomylności. A pół roku wcześniej, w lipcu 2025 roku, papież Leon XIV podczas Jubileuszu Katolickich Influencerów prosił ich, aby byli twórcami komunii, zdolnymi przełamać logikę podziałów i polaryzacji, indywidualizmu i egocentryzmu. „Skupcie się na Chrystusie, aby pokonać logikę świata, fake newsów i frywolności – pięknem i światłem prawdy”. Dodał, że „nie chodzi jedynie o generowanie treści, ale o tworzenie spotkania serc”.
Po stronie człowieka. Po stronie Ewangelii.
Wypróbuj za 1 zł przez miesiąc lub od razu zakup subskrypcję na rok i oszczędź pieniądze.
Artykuł pochodzi z numeru 46/2026
