Życie duchowe chrześcijanina (w pytaniach i odpowiedziach)

Jakie okresy wyróżniamy w życiu duchowym?

Tradycyjnie mówi się o trzech okresach, czyli etapach życia duchowego: początkujący w życiu duchowym, postępujący i doskonali (św. Tomasz z Akwinu) albo też, stosując inne nazewnictwo, o drodze oczyszczającej, oświecającej i jednoczącej (Pseudo-Dionizy). Istnieją także inne określenia oraz ujęcia zupełnie współczesne, nowatorskie, np. podział duchowego postępu na pięć faz: inicjację chrześcijańską, personalizację życia teologalnego, kryzys tożsamości i oczyszczenie, dojrzałość duchową (ascetyczną i mistyczną) oraz śmierć i wejście do chwały (Ruiz).

Jakie są cele poszczególnych etapów życia duchowego?

Na drodze oczyszczenia główny cel stanowi, jak sama nazwa tego etapu wskazuje, oczyszczenie duszy, czyli walka ze zwykłymi grzechami i wadami. Na drodze oświecenia chodzi przede wszystkim o oświecenie umysłu światłem Ewangelii oraz upodobnienie się do Chrystusa w byciu i działaniu. Droga zjednoczenia oznacza zjednoczenie z Bogiem w miłości.

Kim jest początkujący w życiu duchowym?

Jest nim ten człowiek, który świadomie rozpoczyna swoje życie duchowe, starając się wypełniać wolę Bożą względem siebie. Przeszedł on już pewne wewnętrzne nawrócenie. Wie, że najważniejszą dla niego sprawą jest rozwijanie osobistej więzi z Bogiem, ale dostrzega także przeszkody w tym względzie. Praktykuje rachunek sumienia, ćwiczy się w duchowych sprawnościach (cnotach) oraz uczęszcza regularnie do spowiedzi. Coraz bardziej zaczyna myśleć i działać po chrześcijańsku. Jest na drodze oczyszczenia, stąd walczy ze zwykłymi grzechami i wadami.

Czym charakteryzuje się człowiek doskonalący się w życiu duchowym?

W takim człowieku sprawności moralne (cnoty) zaczynają górować nad wadami, czyli w jego życiu dostrzega się pozytywne owoce współpracy z łaską Bożą. Znajduje się on na drodze oświecenia, gdyż poznaje prawdy wiary, które rozświetlają jego życie. Stara się szczególnie upodobnić do Jezusa Chrystusa, zżywa się z Nim przez kontakt z Ewangelią i częstą Komunię św., naśladuje Go i nabywa ewangelicznej mentalności. Chrystus dla niego staje się wszystkim. Na świat patrzy, odnosząc go do Boga. W dużym stopniu staje się w ten sposób wewnętrznie wolnym, dojrzałym w wierze, lubi wewnętrzne milczenie. Solidnie ćwiczy swoją wolę i stopniowo nabywa pokory.