W komnacie Maryi

Kaplica Matki Bożej Jasnogórskiej - "komnata Królowej Korony Polskiej", jak ją nazywa XVII-wieczny panegiryk, ma swoją wyjątkową historię - widzialną i niewidzialną.

Za czasów piastowskiego księcia Władysława Opolczyka Kaplica została wzniesiona z kamienia wapiennego i usytuowana od strony północnej dzisiejszego kościoła klasztornego. Ta najważniejsza architektoniczna bryła sanktuarium chroniła w swym wnętrzu to, co na Jasnej Górze jest najcenniejsze - cudowny Obraz Matki Bożej, powierzony paulinom przez fundatora konwentu Władysława Opolczyka w 1384 roku. Nie znamy dokładnie wyglądu pierwotnej Kaplicy Matki Bożej. Była ona jednak z pewnością bardzo surowa i mało ozdobna - kamień wapienny oddawał surowość pustelniczego życia opiekunów Obrazu, paulinów. W Kaplicy gromadzili się na modlitwie zakonnicy przybyli z Węgier, tu też został umieszczony otoczony czcią Obraz Bogurodzicy. Od samego początku swej obecności na Jasnej Górze Obraz znajduje się w tym samym miejscu.

Za Jagiellonów i później

Drugim okresem zasadniczych zmian w sferze architektonicznego wyglądu Kaplicy były czasy jagiellońskie na przełomie XV i XVI wieku - wtedy to została ona wzniesiona od nowa w stylu gotyckim. Dziś pełni funkcję prezbiterium całego maryjnego sanktuarium.

Bracia Łubieńscy - biskup płocki Stanisław i biskup kujawski Maciej (później prymas Polski) oraz kanclerz wielki koronny Jerzy Ossoliński najbardziej przyczynili się do zmiany charakteru Kaplicy. Łubieńscy ufundowali w latach 1641-1644 obszerny korpus nawowy, natomiast Ossoliński, przy wydatnym udziale samych paulinów, doprowadził do wzniesienia w latach 1645-1650 wspaniałego hebanowo-srebrnego ołtarza głównego. Z upływem czasu w Kaplicy pojawiły się jedwabne obicia, malowidła ścienne, stiukowe rzeźby, złocenia, ołtarze, pomniki nagrobne, lampy wieczne i niezliczone wota.

Także następny okres, czasy XIX i XX wieku, dołożyły się do dziedzictwa, jakie stanowi Kaplica Matki Bożej. W 1929 r. atrium poprzedzające korpus nawowy Kaplicy zostało przebudowane i powstała trzecia część, nosząca nazwę przybudówki lub przedsionka. Faktycznie jest to dalsza część świątyni, poprzedzonej jeszcze dodatkowo dziedzińcem usytuowanym w centrum Jasnej Góry.

Wyjątkowe miejsce

Kaplica Matki Bożej z Cudownym Obrazem jest punktem centralnym sanktuarium jasnogórskiego. Jak każde wnętrze zabytkowe, wymaga szczególnej troski konserwatorów. W odstępie ostatnich dwudziestu lat zostały przeprowadzone gruntowne prace konserwatorskie w Kaplicy Matki Bożej. Najpierw w latach 1984-86 odnowiono hebanowy ołtarz fundacji króla Zygmunta III Wazy i Jerzego Ossolińskiego, kanclerza wielkiego Królestwa Polskiego.

W styczniu 2001 r. ówczesny przeor Jasnej Góry o. Izydor Matuszewski podjął decyzję o restauracji pozostałej części Kaplicy. Renowacji poddany został zabytkowy XVII-wieczny strop - bogato zdobiony sztukateriami o motywach roślinnych, figurkami aniołków, około sześćdziesięcioma malowidłami w kształcie medalionów autorstwa szwedzkiego malarza Karola Dankwarta i złoconym tłem, dla którego kruszec ufundował król Jan III Sobieski. Złocone tło między sztukateriami - dar króla Jana III Sobieskiego - oczyszczono, aby położyć w to miejsce cienkie folie pokryte 24-karatowym złotem, darem Polonii amerykańskiej. W ten sposób zachowano charakter sklepienia sprzed renowacji. Konserwacji poddane zostały także dwa olejne obrazy wiszące nad kratą oddzielającą prezbiterium Kaplicy: "Maryja pogromczyni herezji" oraz obraz przedstawiający oblężoną przez Szwedów Jasną Górę.

Warto przypomnieć, że 20 kwietnia 2002 r. w USA został zorganizowany "radioton", czyli zbiórka na potrzeby odnawianej Jasnej Góry. To w głównej mierze dzięki ofiarności Polonii amerykańskiej można było odnowić Komnatę Królowej Polski.

W Kaplicy Matki Bożej codziennie gromadzą się na modlitwę ojcowie i bracia paulini. Przybywają indywidualni wierni, piesze pielgrzymki, grupy zorganizowane, pielgrzymki stanowe. Rocznie przez Kaplicę "przechodzi" ponad 2 i pół miliona pielgrzymów. Od rana, a także w ciągu nocy odprawiane są Msze św., Nabożeństwa Różańcowe, Apel Jasnogórski.

To w Kaplicy ojcowie i bracia w białych habitach - intradziści - grają na trąbkach, wykonują fanfary - intrady w czasie ceremonii odsłonięcia i zasłonięcia Cudownego Obrazu.

To w kaplicy Matki Bożej jest Złota Róża i Złote Serce - dary Jana Pawła II. Na ścianach kaplicy, które są "niemym" świadkiem cudów, rozwieszone są wota - symbole podziękowania za otrzymane tu łaski.