Powrócić z Emaus

Opis wędrówki uczniów jest jak gdyby postscriptum Ewangelii św. Łukasza, a może raczej łącznikiem pomiędzy nią a Dziejami Apostolskimi – drugą częścią Łukaszowego dyptychu. Opowieść ma bowiem pokazać, co dzieje się w nas, kiedy pozwolimy Słowu wcielić się w nasze życie (Ewangelia zaś zaczęła się od przyjmowania Bożego Słowa – por. scena zwiastowania). Chodzi tym razem nie tylko o tych, którzy mieli bezpośredni kontakt z Jezusem – jak w Ewangelii – ale także o tych, którzy zyskują do Niego dostęp za pośrednictwem słowa głoszonego i spisanego – co ukażą Dzieje.

Wspólna droga uczniów jest uniwersalnym obrazem przejścia od martwych idei o Bogu do spotkania z Bogiem żywym. Uczniowie uciekają z Jerozolimy – miejsca obecności Boga, które stało się dla nich miejscem klęski. Ich droga to obraz naszych ucieczek od bólu przegranej, podejmowanych w rytm zawiedzionych nadziei. Choć uczniowie znają fakty i mają poprawną wiedzę o Jezusie („prorok potężny w czynie i słowie”), ich oczy pozostają „na uwięzi”, nie mają wiary. Choć kłócą się o Jezusa, pozostaje On dla nich kimś obcym. Można znać całą teologię, a nie rozpoznać Pana.

Jezus staje się towarzyszem ich ucieczki. Najpierw słucha ich bólu, pretensji i błędnych interpretacji. Pozwala im wypowiedzieć „siebie” – wraz z ich „nie rozumiemy”, „a myśmy się spodziewali”. Dopiero potem „otwiera im Pisma”. Wyjaśnia, że to, co uznali za porażkę – Krzyż – było koniecznością wypływającą z miłości. Cud dokonuje się najpierw w słuchaniu: serce zaczyna pałać. Słowo powoli usuwa z uczniów lęk i fałszywe projekcje na temat Boga, który miał politycznie zwyciężyć.

Kulminacja spotkania następuje jednak dopiero przy wspólnym stole. Gest dzielenia się chlebem – życiem – a nie dyskurs, otwiera ostatecznie ich oczy. Uczniowie rozpoznają Jezusa, który zaraz potem „znika im z oczu”. Czy nie znaczy to, że odtąd to w nich będzie obecny? Dzięki słowu i Eucharystii dokonał się w nich zwrot od śmierci do życia – ich zmartwychwstanie. Stopy, które służyły do ucieczki, teraz poniosą ich z powrotem do wspólnoty; usta, które narzekały, staną się narzędziem świadectwa. Opisana droga to oczywiście plan wzrostu duchowego dla każdego z nas.

Słowa Ewangelii według św. Łukasza

W pierwszy dzień tygodnia dwaj uczniowie Jezusa byli w drodze do wsi, zwanej Emaus, oddalonej o sześćdziesiąt stadiów od Jeruzalem. Rozmawiali oni z sobą o tym wszystkim, co się wydarzyło. Gdy tak rozmawiali i rozprawiali z sobą, sam Jezus przybliżył się i szedł z nimi. Lecz oczy ich były jakby przesłonięte, tak że Go nie poznali.

On zaś ich zapytał: «Cóż to za rozmowy prowadzicie z sobą w drodze?». Zatrzymali się smutni. A jeden z nich, imieniem Kleofas, odpowiedział Mu: «Ty jesteś chyba jedynym z przebywających w Jerozolimie, który nie wie, co się tam w tych dniach stało». Zapytał ich: «Cóż takiego?».

Odpowiedzieli Mu: «To, co się stało z Jezusem Nazarejczykiem, który był prorokiem potężnym w czynie i słowie wobec Boga i całego ludu; jak arcykapłani i nasi przywódcy wydali Go na śmierć i ukrzyżowali. A my spodziewaliśmy się, że On właśnie miał wyzwolić Izraela. Ale po tym wszystkim dziś już trzeci dzień, jak się to stało. Nadto, jeszcze niektóre z naszych kobiet przeraziły nas: były rano u grobu, a nie znalazłszy Jego ciała, wróciły i opowiedziały, że miały widzenie aniołów, którzy zapewniają, iż On żyje. Poszli niektórzy z naszych do grobu i zastali wszystko tak, jak kobiety opowiadały, ale Jego nie widzieli».

Na to On rzekł do nich: «O, nierozumni, jak nieskore są wasze serca do wierzenia we wszystko, co powiedzieli prorocy! Czyż Mesjasz nie miał tego cierpieć, aby wejść do swej chwały?». I zaczynając od Mojżesza, poprzez wszystkich proroków, wykładał im, co we wszystkich Pismach odnosiło się do Niego.

Tak przybliżyli się do wsi, do której zdążali, a On okazywał, jakoby miał iść dalej. Lecz przymusili Go, mówiąc: «Zostań z nami, gdyż ma się ku wieczorowi i dzień się już nachylił». Wszedł więc, aby zostać wraz z nimi. Gdy zajął z nimi miejsce u stołu, wziął chleb, odmówił błogosławieństwo, połamał go i dawał im. Wtedy otworzyły się im oczy i poznali Go, lecz On zniknął im z oczu. I mówili między sobą: «Czy serce nie pałało w nas, kiedy rozmawiał z nami w drodze i Pisma nam wyjaśniał?». W tej samej godzinie zabrali się i wrócili do Jeruzalem. Tam zastali zebranych Jedenastu, a z nimi innych, którzy im oznajmili: «Pan rzeczywiście zmartwychwstał i ukazał się Szymonowi». Oni również opowiadali, co ich spotkało w drodze i jak Go poznali przy łamaniu chleba.

Łk 24, 13–35