Rubel się kręci, czyli europejska solidarność

W połowie lipca na wiedeńskim lotnisku został zatrzymany były oficer KGB płk Michaił Gołowatow. W 1991 roku Gołowatow dowodził przebywającym w Wilnie oddziałem specjalnym „Alfa”. W szturmie radzieckich komandosów na wileńską wieżę telewizyjną zginęło wówczas 13 litewskich cywilów.

Rosjanie otworzyli ogień do tłumu, gąsienice czołgu zmiażdżyły 24-letnią dziewczynę Loretę Asanaviciute. 700 osób zostało rannych. Pamiętam to dobrze, byłam wtedy w Wilnie.

Pułkownik Gołowatow w 1997 r. opuścił armię. Przez pięć lat był wiceprzewodniczącym Rady Doradczej Federalnej Służby Bezpieczeństwa. W 2004 r. został wybrany na prezydenta Federacji Łyżwiarstwa Szybkiego w Moskwie. Jest członkiem prezydium Rosyjskiej Federacji Narciarstwa Biegowego, działaczem organizacji kombatanckiej zrzeszającej dawnych żołnierzy jednostki antyterrorystycznej.

Europejski nakaz aresztowania

Jesienią ubiegłego roku Litwa – kraj UE, wydała europejski nakaz aresztowania pułkownika. Na jego podstawie Michaił Gołowatow został zatrzymany na wiedeńskim lotnisku. Zatrzymany i niemal natychmiast wypuszczony. Po spędzeniu nocy w areszcie były dowódca „Alfy” spokojnie odleciał do Moskwy. Austriacy tłumaczyli swoją decyzję jakimiś niejasnościami w litewskim wniosku ekstradycyjnym.

Oburzone władze w Wilnie, wsparte przez rządy Łotwy i Estonii, poskarżyły się na decyzję Wiednia unijnej komisarz ds. wymiaru sprawiedliwości. Luksemburska polityk Vivien Reding przyznała jednak rację Austriakom, dowodząc, że popełnione przez Gołowatowa przestępstwa miały miejsce jeszcze przed wejściem w życie procedur unijnego nakazu aresztowania, a prawo nie działa wstecz. Właściwie trzymając się tej logiki, nie należałoby ścigać większości zbrodniarzy, bo jakże często dotyczące ich procedury wchodzą w życie już po upadku przestępczych reżimów.

Zdaniem złośliwych prawda jest oczywista. Moskwa nacisnęła na austriackie władze, a te wolały narazić się na niezadowolenie mało znaczących z wiedeńskiego punktu widzenia państw bałtyckich niż Rosji. Podobna była przypuszczalnie motywacja unijnej komisarz z Luksemburga. Po co kolejne kłopoty dla jakiejś Litwy? Tym bardziej że Rosja ciągle zwleka z ostatecznym zniesieniem embarga na unijne warzywa.

„Rubel się kręci”

Istnieje bardzo charakterystyczne powiedzenie, którym Niemcy określają dobre handlowe interesy. Brzmi ono: „rubel się kręci”. Właśnie rubel, nie marka, euro czy lit. Rosja jest wielka, Rosja ma ropę i gaz, Rosja to potencjalne dobre interesy. A że jednocześnie korupcja, łamanie praw człowieka, chronienie odpowiedzialnych za śmierć niewinnych osób? Przecież Parlament Europejski od czasu do czasu wyraża swoje zaniepokojenie sytuacją panującą w Rosji. To wystarczy, sumienie Bruksela ma spokojne.

Po raz kolejny w ciągu ostatnich tygodni Unia Europejska pokazuje, jak niewiele dla niej znaczy wewnętrzna solidarność. Przynajmniej dla tzw. starej Unii, gdyż w tych dniach po stronie Litwy opowiedziały się kolejni nowi członkowie Wspólnoty, czyli Czechy i Polska. Poparcie Warszawy może okazać się szczególnie istotne w kontekście sprawowanej właśnie prezydencji. Sprawdzian polskiej skuteczności nastąpi już wkrótce. Sprawa płk. Gołowatowa i zachowania Wiednia ma być bowiem jednym z tematów nieformalnego spotkania unijnych ministrów ds. europejskich, które odbędzie się w Sopocie.

oceń artykuł:

5/5 (2)