Wojny koncernów

To nie rządy wskazują rodzimym koncernom, gdzie warto inwestować i skąd czerpać miliardowe zyski, lecz koncerny sugerują rządom, dokąd wysłać oddział komandosów czy fregatę, aby bronić energetycznego bezpieczeństwa państwa – pisze komentator „Uważam Rze”.

Iran cały czas grozi zablokowaniem Cieśniny Ormuz, przez którą transportowana jest jedna piąta światowych dostaw ropy naftowej. Izrael i Turcja spierają się o ogromne złoża gazu, odkryte na Morzu Śródziemnym. Bułgaria rezygnuje z eksploatacji gazu łupkowego, prawdopodobnie pod naciskiem Rosji. Nowo utworzony Sudan Południowy nie jest w stanie eksportować swojej ropy, gdyż jedyne rurociągi, które mógłby wykorzystać, prowadzą przez terytorium wrogo nastawionego sąsiada z północy. Chiny zdobywają serca i portfele przywódców bogatych w surowce państw Czarnego Lądu, fundując w Addis Abebie nowoczesną siedzibę Unii Afrykańskiej.
Rywalizacja o dostęp do źródeł energii czy cennych metali nie jest ani zjawiskiem nowym, ani nadzwyczajnym – od kiedy na Bliskim Wschodzie odkryto w latach 30. ubiegłego wieku gigantyczne ilości ropy, koncerny z Zachodu zainwestowały krocie w jej wydobycie. USA, Europa i Japonia uzależniły się od dostaw z Arabii Saudyjskiej, Iranu i Kuwejtu, a amerykański rząd zaczął aktywnie ochraniać interesy swoich firm.
W ostatnich latach „wojny surowcowe”, czy to w formie realnych konfliktów zbrojnych, czy finezyjnych, dyplomatycznych potyczek, zmieniły charakter. Pokłady ropy i gazu są odkrywane w coraz to nowych zakątkach globu. Brazylia stanie się niedługo najpoważniejszym eksporterem ropy naftowej w Ameryce Południowej, gdy zacznie eksploatować złoża u wybrzeży Atlantyku. Sudan Południowy tylko dzięki swoim zasobom może przetrwać jako niepodległe państwo. Polska intensywnie szuka gazu łupkowego, który ma nam przynieść bogactwo i geopolityczne bezpieczeństwo. Do gry włączył się kolejny mocarz: Chiny, rozwijające się w szaleńczym tempie, spragnione i zachłanne.
Coraz częściej jednak to nie rządy wskazują rodzimym koncernom, gdzie warto inwestować i skąd czerpać miliardowe zyski, lecz koncerny sugerują rządom, dokąd wysłać oddział komandosów czy fregatę, aby bronić energetycznego bezpieczeństwa państwa.
W drugiej poł. XIX w., w apogeum potęgi Prus, mówiono: „Większość państw ma swoją armię. W Prusach jest odwrotnie: armia ma swoje państwo”. Dzisiaj częstokroć działaniami krajów na arenie międzynarodowej kierują megakoncerny. Ich zarządy składają się zazwyczaj z byłych premierów i ministrów, a wśród doradców znajdziemy nierzadko wpływowe osobistości z zagranicy.
Taką firmą jest Gazprom. Prezydent Rosji, premier, urzędnicy najróżniejszych resortów, ambasadorzy – wszyscy są zaangażowani w promowanie interesów gazowego potentata. Niemal cała polityka zagraniczna Kremla sprowadza się do jednego: utrzymania pozycji Gazpromu jako najważniejszego dostawcy gazu do Europy i głównego rozgrywającego na rynkach Azji Środkowej. Moskwa stosuje w tym celu wszystkie możliwe narzędzia – uruchamia służby specjalne, korzysta – jak za dawnych dobrych lat – z agentów wpływu, uprawia brutalny lobbing w instytucjach unijnych. Porażka w tej bitwie, w której jedną z głównych ról odgrywa Polska, mogłaby się dla Gazpromu okazać śmiertelna.
Gaz łupkowy zmienił układ sił w światowej wojnie o surowce. Stany Zjednoczone są dzięki niemu w coraz mniejszym stopniu uzależnione od importu ropy naftowej. Ceny „czarnego złota” wciąż wprawdzie rosną, ale z powodu łupków polityczne znaczenie Bliskiego Wschodu oraz Rosji będzie powoli malało. Ciężar tej rywalizacji powoli przesuwa się w stronę Afryki, Ameryki Łacińskiej, a także w kierunku wciąż nie do końca zbadanych zasobów znajdujących się pod lodami Arktyki. Jedno się nie zmieni: koncerny nadal będą miały większy wpływ na politykę państw niż rządy.

oceń artykuł:

5/5 (3)