Miasto św. Wawrzyńca

Wśród miast archidiecezji gnieźnieńskiej niewiele może poszczycić się oficjalnym, nadanym przez Stolicę Apostolską patronatem świętego. Gniezno zostało oddane pod opiekę św. Wojciecha, Inowrocław – św. Jadwigi, Mogilno – św. Benedykta, a Żnin – św. Floriana. Od wtorku 10 sierpnia br. Słupca nosi będzie tytuł Miasta św. Wawrzyńca.

18 lutego 2010 r. Rada Miasta Słupcy, w odpowiedzi na wniosek burmistrza i po konsultacji z duchowieństwem, specjalną uchwałą wyraziła wolę ustanowienia św. Wawrzyńca patronem Słupcy, a dnia 10 sierpnia – świętem Patrona. Jednocześnie Rada upoważniła burmistrza i przewodniczącego Rady Miasta do wystąpienia do władz duchownych archidiecezji gnieźnieńskiej z wnioskiem o ustanowienie św. Wawrzyńca patronem Słupcy.
W następnym etapie postępowania abp Henryk Muszyński wystąpił z prośbą do Kongregacji Kultu Bożego i Dyscypliny Sakramentów przy Stolicy Apostolskiej. W dekrecie z dnia 17 lipca 2010 r. Kongregacja orzekła: „Duchowieństwo i wierni miasta Słupca od wieków otaczali i nadal po dziś dzień otaczają szczególną czcią św. Wawrzyńca, diakona i męczennika, który dokładał wielu starań z miłości dla ubogich, a dla wiary Chrystusowej przezwyciężył w męczeństwie płomienie ognia.
Dlatego Jego Ekscelencja Henryk Muszyński Arcybiskup Metropolita Gnieźnieński, biorąc pod uwagę powszechne pragnienie społeczne, życzenie ogółu wiernych i za zgodą władz cywilnych – św. Wawrzyńca słusznie uznał za świętego Patrona dla tego miasta.
On sam zresztą pismem z dnia 5 marca 2010 r. usilnie prosił, aby wybór i aprobata tych działań dokonały się według norm ustalających sposoby ustanawiania patronów miast i uzyskały stosowne zatwierdzenie.
Z kolei Kongregacja Kultu Bożego i Dyscypliny Sakramentów mocą władzy przyznanej przez Najwyższego Pasterza Ojca Świętego Benedykta XVI, biorąc pod uwagę powyższe uwarunkowania, ponieważ wybór i zatwierdzenie dokonały się zgodnie z przepisami prawa, zadośćczyni prośbom i ustanawia św. Wawrzyńca, diakona i męczennika, Bożym Patronem miasta Słupca”.

Św. Wawrzyniec
Św. Wawrzyniec pochodził z Hiszpanii. Był najbliższym przyjacielem i towarzyszem papieża Sykstusa II, który wyświęcił go na diakona, mimo młodego wieku – Wawrzyniec był prawdopodobnie jednym z pierwszych ośmiu diakonów Kościoła rzymskiego.
W zakres obowiązków diakona wchodziła m.in. opieka nad skarbcem Kościoła i podział dochodów kościelnych wśród ubogich. Kiedy cesarz Walerian wydał dekret o prześladowaniu chrześcijan, nakazujący zabić wszystkich biskupów, kapłanów i diakonów, pojmano i skazano na śmierć również papieża Sykstusa II. Diakon Wawrzyniec otrzymał od prefekta Rzymu rozkaz wydania majątku kościelnego. Ten zaś zamiast pieniędzy, które zdążył wcześniej rozdać ubogim, przyprowadził samych ubogich mówiąc, że to właśnie oni są najcenniejszym skarbem Kościoła. To przesądziło o jego losie. Skazany na tortury, przypiekany ogniem na rozżarzonym, żelaznym ruszcie zmarł 10 sierpnia 258 r., modląc się o nawrócenie Rzymu. Obserwujący to wydarzenie pogańscy senatorowie przyjęli wiarę chrześcijańską i pochowali ciało umęczonego Wawrzyńca.
Ten popularny w starożytności i w średniowieczu święty był czczony jako patron bibliotekarzy, kucharzy, piekarzy, uczniów, studentów, ubogich, bibliotek, administratorów i straży pożarnych. W ikonografii przedstawia się go jako diakona w dalmatyce, z kratą, na której był męczony, także z Ewangelią i krzyżem; jako rozdającego jałmużnę ubogim, z palmą męczeństwa.

Słupca św. Wawrzyńca
Parafia pw. św. Wawrzyńca w Słupcy poprzez stulecia istnienia wywierała ogromną rolę w życiu duchowym, społecznym i kulturalnym miasta. Była jednym z najważniejszych czynników integrujących gminę miejską we wszystkich sferach życia publicznego. Serce parafii stanowiła fara - kościół pw. św. Wawrzyńca, która jak dawniej, tak i obecnie jest miejscem ważnych uroczystości, nie tylko religijnych.
Nad rozwojem miasta i kościoła czuwał jego patron – św. Wawrzyniec, którego kult szerzył się od momentu powstania parafii, a więc już w XIII w. Pierwsza wzmianka o tym pochodzi z 1296 r. Przypuszcza się, że fundatorem kościoła pod tym wezwaniem był biskup poznański Jan II. Miasto odbudowane po najeździe Krzyżaków, otoczone murami obronnymi z inicjatywy bp. Mikołaja z Kórnika, nabywało nowe przywileje, rosła liczba mieszkańców, powiększał się jego obszar. Słupca była siedzibą dekanatu, który wchodził w skład archidiakonatu gnieźnieńskiego. Nad miastem dominowała potężna bryła kościoła pw. św. Wawrzyńca, ufundowana przez bp. Andrzeja z Bnina. Bogate wyposażenie świątyni było efektem nie tylko hojności fundatorów, ale też świadczyło o rosnącej zamożności patrycjatu. Mieszczanie słupeccy, obdarowywani licznym przywilejami, wspierani w swych transakcjach handlowych przez właścicieli grodu, przyczyniali się bowiem do dynamicznego rozwoju gospodarczego miasta. Słupca zaliczana była do jednych z najbardziej rozwiniętych ośrodków miejskich w Wielkopolsce. Fara zaś była miejscem uroczystych zebrań i zjazdów, służyła obradom starszych cechu, posiedzeniom rajców miejskich, licznie powstałe bractwa miały swoje altarie. W kościele zachowana jest do dnia dzisiejszego piękna XVII-wieczna patena z wygrawerowaną postacią św. Wawrzyńca, XIX-wieczny feretron, chorągiew kościelna i obraz św. Wawrzyńca w ołtarzu głównym z początków XX w. W wielu domach, na belkach stropowych znaleźć można było inskrypcje mówiące o kulcie świętego: np. „św. Wawrzyńcze od ognia patronie proszemy, miej dom ten w swojej obronie” z 1791 r.

Kolumna św. Wawrzyńca
10 sierpnia 1927 r. w Słupcy odsłonięto i poświęcono kolumnę z figurą św. Wawrzyńca, ufundowaną przez ówczesne władze miasta i jego mieszkańców. W czasie okupacji kolumna została przez Niemców zniszczona, ale sama figura, choć mocno uszkodzona, przetrwała wojenną zawieruchę. W 2002 r. figura zawisła na elewacji jednego ze słupeckich budynków, a w 2007 r. wmurowano akt erekcyjny pod budowę nowej kolumny. 10 sierpnia br., podczas uroczystości nadania patronatu miastu, odsłonięto i poświęcono nową kolumnę ustawioną w miejscu poprzedniej, a św. Wawrzyniec po 83 latach znów będzie spoglądał na swoje miasto.

oceń artykuł:

0/5 (0)