dzisiaj jest: piątek, 31.10.2014 | Imieniny:
Przewodnik Katolicki 11/2008 » Temat numeru »

Wielki Czwartek

autor: ks. Krzysztof Konecki

Wielki Czwartek znaczony jest dwoma ważnymi wydarzeniami: przedpołudniową Eucharystią, w czasie której dokonuje się poświęcenia olejów świętych, oraz wieczorną Mszą Świętą Wieczerzy Pańskiej.



Msza Krzyżma


Rano w kościołach katedralnych biskupi wraz ze swoimi kapłanami sprawują Mszę Krzyżma. Podczas tej uroczystej koncelebry biskup święci olej chorych i olej krzyżma, które później zostaną rozesłane do wszystkich parafii w diecezji, aby były używane przy sprawowaniu sakramentów chrztu, bierzmowania i namaszczenia chorych.

Olej stosowany powszechnie jako pokarm i lekarstwo (dziś nazywany jest coraz częściej płynnym złotem) przez poświęcenie nabiera nadprzyrodzonej wartości i głębokiej symboliki. Namaszczenie olejem krzyżma w liturgii oznacza przekazanie namaszczonej osobie potrójnej godności Chrystusa: kapłańskiej, królewskiej i nauczycielskiej.

W czasie Mszy Krzyżma, na którą zaprasza się często parafialne grupy służby liturgicznej, kandydatów do bierzmowania albo osoby chore i w podeszłym wieku, prezbiterzy odnawiają przed swoim biskupem przyrzeczenie złożone Bogu i Kościołowi w dniu święceń.

Należy zaznaczyć, że z pewnych racji duszpasterskich Msza Krzyżma może być sprawowana w Wielką Środę i niekoniecznie zawsze w kościele katedralnym. Nawet byłoby wskazane, aby każdego roku sprawować tę Mszę w innym rejonie diecezji, by w ten sposób stworzyć możliwość udziału w tej ważnej liturgii szerszemu ogółowi wiernych.

Można by na tę Mszę zaprosić również delegacje młodzieży z parafii, w których przewiduje się sprawowanie sakramentu bierzmowania. Młodzież ta uczestniczy w obrzędzie poświęcenia oleju i wraz ze swoimi duszpasterzami po skończonej liturgii podchodzi do biskupa i z jego rąk otrzymuje naczynie z olejem, który będzie użyty podczas udzielania jej sakramentu bierzmowania. Również reprezentanci osób chorych i niepełnosprawnych mogą wziąć udział w tej liturgii, np. w procesji z olejami. Wydaje się, że od strony duszpasterskiej ta przestrzeń liturgiczna czeka jeszcze na większe zagospodarowanie.



Msza Wieczerzy Pańskiej


Drugą Mszą sprawowaną w Wielki Czwartek jest Msza Ostatniej Wieczerzy. Charakteryzuje ją wspomnienie, podczas której Chrystus Pan ustanowił Eucharystię i sakrament kapłaństwa, a w obrzędzie umycia nóg dał uczniom przykład bezgranicznej miłości bliźniego.

Czytania biblijne oraz teksty modlitewne skupiają swą uwagę na Eucharystii, jako ofierze i uczcie miłości. Podczas śpiewania hymnu „Chwała na wysokości Bogu” dzwoni się we wszystkie dzwony: zamilkną one po zakończeniu śpiewu i milczeć będą do kolejnego śpiewu „Chwała…”, który wybrzmi w czasie Mszy

św. w Wigilię Paschalną. Tak samo ma się rzecz z muzyką organową. Zwyczaj nieużywania organów pochodzi z czasów karolińskich. Chodzi o umartwienie zmysłu słuchu, tak jak w przypadku zasłaniania krzyży i obrazów chodzi o umartwienie wzroku. A wszystko po to, aby dopomóc uczestnikom liturgii przeżyć ten czas w duchu głębokiej żałoby, smutku i umartwienia.

Po homilii odbywa się głęboki w symbolikę i wzruszający obrzęd umycia nóg, należący do kategorii sakramentaliów. Biskup w kościele katedralnym, a proboszcz w kościele parafialnym, naśladując Chrystusa, umywa i całuje nogi dwunastu mężczyzn, wprowadzając w ten sposób w czyn słowa Pana: „Dałem wam bowiem przykład, abyście i wy tak czynili, jak Ja wam uczyniłem”

(J 13, 15). Chociaż obrzęd ten nie jest obowiązkowy, to jednak ze względu na jego ogromną wymowę, głęboką symbolikę, a nade wszystko ze względu na wyżej przytoczone słowa samego Chrystusa, nie powinno się nigdy z niego rezygnować.  

Liturgia Mszy Wieczerzy Pańskiej kończy się uroczystym przeniesieniem Najświętszego Sakramentu do ołtarza wystawienia (kaplicy adoracji), który u nas nazywa się tradycyjnie Ciemnicą. W starożytności chrześcijańskiej, kiedy w kościołach nie było znane jeszcze tabernakulum, Najświętsze Postacie po każdej Mszy św. zanoszono do zakrystii lub do innego miejsca. Dzisiaj praktykuje się to jeszcze po Mszy Wieczerzy Pańskiej, lecz ma to już znaczenie symboliczne. Oznacza mianowicie uwięzienie Chrystusa. Wierni, adorując Najświętszy Sakrament, nie tylko wspominają modlitwę Chrystusa w Ogrójcu i Jego uwięzienie, ale wielbią Jego Ciało Eucharystyczne i dziękują Mu za obecność pośród swego ludu. 

Po zakończeniu liturgii mszalnej obnaża się ołtarz, usuwa z niego świece, kwiaty i obrus – ma to symbolizować obnażenie Chrystusa z szat i rozdzielenie ich między żołnierzy.




Przypomnijmy jeszcze na koniec, że Wielki Czwartek z racji ustanowienia sakramentu kapłaństwa jest także szczególnym świętem wszystkich kapłanów.

 

poprzedni   |   następny wróć
  • Śmierć na fotografii
  •  Filmy ze scenami seksu i przemocy są na porządku dziennym, ale dzieciom zasłania się oczy, żeby nie widziały zdjęcia pradziadka w trumnie. 

    więcej »
  • Motyw śmierci w literaturze
  •  Literatura, pragnąc odzwierciedlać życie ludzkie w całym jego bogactwie i złożoności, nie może pomijać problemu śmierci, będącej przecież krańcowym doświadczeniem każdego człowieka. Jej obraz w twórczości danych epok uzależniony jest od sytuacji kultury, w ramach której powstaje.

    więcej »
  • Bilet do nieba
  •  Jak dostać się do nieba? Najpewniejszym sposobem jest oczywiście stan łaski uświęcającej w chwili śmierci.Warto w tym celu skorzystać z pomocy, jaką dają nam obietnice Jezusa i Maryi dotyczące zbawienia, zatwierdzone przez Kościół w postaci nabożeństw i praktyk. Oto niektóre z nich.

    więcej »
  • Oswajam śmierć
  • Rozmowa o pracy w hospicjum, marzeniach odchodzących pacjentów i długich wypominkach z s. Elżbietą Krawczyk, zakonnicą i lekarzem. 

    więcej »
  • Prawosławny biskup o rozwodnikach
  •  Niektórzy twierdzą, że w Kościele prawosławnym sakrament małżeństwa może zwyczajnie się „wyczerpać”, a miłość małżonków „umrzeć”. Czy na pewno dobrze rozumieją nauczanie naszych wschodnich braci?

    Rozmowa z bp. Jerzym Pańkowskim, prawosławnym ordynariuszem Wojska Polskiego. 

    więcej »
  • Przychodzą młodzi na kurs
  •  Kiedy młodzi mówią o swoich obawach dotyczących małżeństwa, że nie dadzą rady, zapewniam ich wtedy, że bardzo słusznie! Statystyki przecież nie kłamią. Oni robią wielkie oczy, a ja wtedy mówię: „Nie jesteście przecież sami!” – przekonuje ks. Adam Piekarzewski SDB. 

    więcej »
  • Synod zmierza do rodzinnego nawrócenia
  •  Znam różne małżeństwa i rodziny. Niektóre biegną, inne kuleją. Są też takie, które opadły z sił. Jeśli jednak czegokolwiek mnie nauczyły, to właśnie tego, że potrzebują zarówno obecności, jak i słowa prawdy. Wszystkie mówią wprost, że ten, kto moralizuje, i ten, kto łudzi drogą na skróty, nie traktuje ich poważnie.

    więcej »
  • Pan Bóg daje im czas
  •  Rozmowa o małżeństwach niesakramentalnych z o. Józefem Augustynem, jezuitą, znanym rekolekcjonistą i kierownikiem duchowym.

    więcej »
  • Encyklika Humanae vitae czytana po latach
  • Pontyfikat Ojca Świętego Pawła VI zaowocował wieloma niezwykle znaczącymi dokumentami, w których Kościół pod przewodnictwem papieża na nowo zdefiniował swoją naukę.  

    więcej »
  • Paweł VI: pokorny człowiek Kościoła
  • Rozmowa z kard. Zenonem Grocholewskim, prefektem Kongregacji ds. Edukacji Katolickiej, o papieżu Pawle VI.  

    więcej »
right
left
Papież Franciszek w Ziemi Świętej