dzisiaj jest: czwartek, 31.07.2014 | Imieniny:
Przewodnik Katolicki 11/2008 » Temat numeru »

Wielki Czwartek

autor: ks. Krzysztof Konecki

Wielki Czwartek znaczony jest dwoma ważnymi wydarzeniami: przedpołudniową Eucharystią, w czasie której dokonuje się poświęcenia olejów świętych, oraz wieczorną Mszą Świętą Wieczerzy Pańskiej.



Msza Krzyżma


Rano w kościołach katedralnych biskupi wraz ze swoimi kapłanami sprawują Mszę Krzyżma. Podczas tej uroczystej koncelebry biskup święci olej chorych i olej krzyżma, które później zostaną rozesłane do wszystkich parafii w diecezji, aby były używane przy sprawowaniu sakramentów chrztu, bierzmowania i namaszczenia chorych.

Olej stosowany powszechnie jako pokarm i lekarstwo (dziś nazywany jest coraz częściej płynnym złotem) przez poświęcenie nabiera nadprzyrodzonej wartości i głębokiej symboliki. Namaszczenie olejem krzyżma w liturgii oznacza przekazanie namaszczonej osobie potrójnej godności Chrystusa: kapłańskiej, królewskiej i nauczycielskiej.

W czasie Mszy Krzyżma, na którą zaprasza się często parafialne grupy służby liturgicznej, kandydatów do bierzmowania albo osoby chore i w podeszłym wieku, prezbiterzy odnawiają przed swoim biskupem przyrzeczenie złożone Bogu i Kościołowi w dniu święceń.

Należy zaznaczyć, że z pewnych racji duszpasterskich Msza Krzyżma może być sprawowana w Wielką Środę i niekoniecznie zawsze w kościele katedralnym. Nawet byłoby wskazane, aby każdego roku sprawować tę Mszę w innym rejonie diecezji, by w ten sposób stworzyć możliwość udziału w tej ważnej liturgii szerszemu ogółowi wiernych.

Można by na tę Mszę zaprosić również delegacje młodzieży z parafii, w których przewiduje się sprawowanie sakramentu bierzmowania. Młodzież ta uczestniczy w obrzędzie poświęcenia oleju i wraz ze swoimi duszpasterzami po skończonej liturgii podchodzi do biskupa i z jego rąk otrzymuje naczynie z olejem, który będzie użyty podczas udzielania jej sakramentu bierzmowania. Również reprezentanci osób chorych i niepełnosprawnych mogą wziąć udział w tej liturgii, np. w procesji z olejami. Wydaje się, że od strony duszpasterskiej ta przestrzeń liturgiczna czeka jeszcze na większe zagospodarowanie.



Msza Wieczerzy Pańskiej


Drugą Mszą sprawowaną w Wielki Czwartek jest Msza Ostatniej Wieczerzy. Charakteryzuje ją wspomnienie, podczas której Chrystus Pan ustanowił Eucharystię i sakrament kapłaństwa, a w obrzędzie umycia nóg dał uczniom przykład bezgranicznej miłości bliźniego.

Czytania biblijne oraz teksty modlitewne skupiają swą uwagę na Eucharystii, jako ofierze i uczcie miłości. Podczas śpiewania hymnu „Chwała na wysokości Bogu” dzwoni się we wszystkie dzwony: zamilkną one po zakończeniu śpiewu i milczeć będą do kolejnego śpiewu „Chwała…”, który wybrzmi w czasie Mszy

św. w Wigilię Paschalną. Tak samo ma się rzecz z muzyką organową. Zwyczaj nieużywania organów pochodzi z czasów karolińskich. Chodzi o umartwienie zmysłu słuchu, tak jak w przypadku zasłaniania krzyży i obrazów chodzi o umartwienie wzroku. A wszystko po to, aby dopomóc uczestnikom liturgii przeżyć ten czas w duchu głębokiej żałoby, smutku i umartwienia.

Po homilii odbywa się głęboki w symbolikę i wzruszający obrzęd umycia nóg, należący do kategorii sakramentaliów. Biskup w kościele katedralnym, a proboszcz w kościele parafialnym, naśladując Chrystusa, umywa i całuje nogi dwunastu mężczyzn, wprowadzając w ten sposób w czyn słowa Pana: „Dałem wam bowiem przykład, abyście i wy tak czynili, jak Ja wam uczyniłem”

(J 13, 15). Chociaż obrzęd ten nie jest obowiązkowy, to jednak ze względu na jego ogromną wymowę, głęboką symbolikę, a nade wszystko ze względu na wyżej przytoczone słowa samego Chrystusa, nie powinno się nigdy z niego rezygnować.  

Liturgia Mszy Wieczerzy Pańskiej kończy się uroczystym przeniesieniem Najświętszego Sakramentu do ołtarza wystawienia (kaplicy adoracji), który u nas nazywa się tradycyjnie Ciemnicą. W starożytności chrześcijańskiej, kiedy w kościołach nie było znane jeszcze tabernakulum, Najświętsze Postacie po każdej Mszy św. zanoszono do zakrystii lub do innego miejsca. Dzisiaj praktykuje się to jeszcze po Mszy Wieczerzy Pańskiej, lecz ma to już znaczenie symboliczne. Oznacza mianowicie uwięzienie Chrystusa. Wierni, adorując Najświętszy Sakrament, nie tylko wspominają modlitwę Chrystusa w Ogrójcu i Jego uwięzienie, ale wielbią Jego Ciało Eucharystyczne i dziękują Mu za obecność pośród swego ludu. 

Po zakończeniu liturgii mszalnej obnaża się ołtarz, usuwa z niego świece, kwiaty i obrus – ma to symbolizować obnażenie Chrystusa z szat i rozdzielenie ich między żołnierzy.




Przypomnijmy jeszcze na koniec, że Wielki Czwartek z racji ustanowienia sakramentu kapłaństwa jest także szczególnym świętem wszystkich kapłanów.

 

poprzedni   |   następny wróć
  • Liczby wstydu
  •  Polskę dotyka plaga alkoholizmu, a Polacy piją więcej niż w czasach PRL  – alarmuje Zespół Episkopatu ds. Apostolstwa Trzeźwości w specjalnym liście na miesiąc abstynencji – sierpień 2014.

    więcej »
  • Historia pewnej grupy
  • Rozmowa z Marią Matuszewską, psychologiem i terapeutą uzależnień, która jest twórcą pierwszej w Polsce grupy Anonimowych Alkoholików, tegoroczną laureatką nagrody „Pelikan” przyznawanej przez Licheńskie Centrum Pomocy Rodzinie i Osobom Uzależnionym. 

    więcej »
  • Uzależnienie kobiet
  •  Miesiąc sierpień od dawna kojarzymy z trzeźwością. Osoby, które mało piją, rezygnują całkowicie z alkoholu. Osoby nadmiernie pijące również – jednakże często jest to po prostu kolejna obietnica, która nie zostanie wypełniona, bo pragnienie alkoholu jest silniejsze od postanowień. Te zmagania ze sobą coraz częściej dotyczą kobiet.

    więcej »
  • Bohaterowie nieujarzmionego miasta
  • Sześćdziesiąt trzy dni powstania warszawskiego to czas największego w historii świata buntu ludności milionowego miasta przeciwko okrutnej niewoli i zapis heroizmu mającego znamię wyraźnie chrześcijańskie. Na to ostatnie niemały wpływ mieli księża i siostry zakonne uczestniczący w powstaniu.  

    więcej »
  • Widziałam zbyt wiele
  •  Czy powstanie warszawskie miało wpływ na moje powołanie zakonne? Bezpośrednio chyba nie, ale gdzieś tam w podświadomości zobaczyłam kruchość życia, ludzkie cierpienie i śmierć na ulicach. To zostało w pamięci na zawsze – mówi siostra Janina Chmielińska, szara urszulanka, porucznik, w 1944 roku powstańcza sanitariuszka, pseudonim „Chmiel”.

    więcej »
  • Kościół na barykadach
  •  Rozmowa z dr. Karolem Mazurem, szefem Działu Edukacyjnego Muzeum Powstania Warszawskiego.

    więcej »
  • W obronie autonomii zawodu lekarza
  • Istotą podejmowania decyzji lekarskich jest dokonywanie wyborów, które służą życiu i zdrowiu pacjenta. Jednym z największych wyzwań, a także doświadczeń każdego z lekarzy, jest możliwość nieskrępowanej służby tym, którzy znaleźli się w potrzebie. Wydarzenia ostatnich tygodni wydają się kwestionować u części naszego społeczeństwa wolę akceptacji związanej z niezależnością, która jest nie tylko uprawnieniem lekarskim, lecz przede wszystkim gwarantem bezpieczeństwa pacjentów.      

    więcej »
  • Miał prawo tak postąpić
  •  W świetle obowiązujących przepisów zarzuty w stosunku do prof. Bogdana Chazana są bezzasadne – mówi adwokat Jerzy Kwaśniewski ze stowarzyszenia Ordo Iuris, pełnomocnik prawny prof. Bogdana Chazana. 

    więcej »
  • Dobra Nowina na lato
  •  Kogoś, kto nie wstydzi się mówić głośno o swojej wierze, i to jeszcze w wakacyjnej scenerii plaży lub uzdrowiska, najczęściej szufladkujemy jednoznacznie: sekta. Tymczasem to Jezus mówił swoim uczniom: „Idźcie i głoście!”

    – i to wszędzie, całemu światu, a nie tylko w kościołach.

    więcej »
  • Ewangelizacja to nieustanna przygoda
  • Rozmowa z ks. Rafałem Jarosiewiczem, dyrektorem Szkoły Nowej Ewangelizacji diecezji koszalińsko-kołobrzeskiej.

    więcej »
right
left
Papież Franciszek w Ziemi Świętej