dzisiaj jest: sobota, 25.10.2014 | Imieniny:
Przewodnik Katolicki 20/2004 » Powtórka z Katechizmu »

Dlaczego Maryja zawsze Dziewica?

autor: Stefan Budzyński
Pytanie o dziewictwo niewiasty jest tematem delikatnym w swej intymności, wręcz onieśmielającym. Z medycznego i biologicznego punktu widzenia nie można być jednocześnie dziewicą i matką. A jednak od tego prawa Bóg uczynił wyjątek.


Jedyną Niewiastą, która jest zarazem Matką i Dziewicą, była Najświętsza Maryja Panna. Sceptycy, a nawet niektórzy chrześcijanie pytają: dlaczego Kościół katolicki uznaje dziewictwo Maryi? Skąd o tym wie? Odpowiedź na to pytanie jest jednoznaczna - z Pisma Świętego jako objawionego Słowa Bożego, które Magisterium Kościoła właściwie interpretuje.

Zapowiedź i wypełnienie


W Księdze Izajasza czytamy: "Oto Panna brzemienna rodzi syna i nadaje mu imię Emmanuel"(Iz 7,14). W oryginale hebrajskim użyto słowa hinne ha-alma, co oznacza dziewczynę niezamężną, dziewicę. Na ten właśnie werset powołuje się Mateusz (1,23 -24): "... Józef uczynił tak, jak mu polecił anioł Pański: wziął swoją Małżonkę do siebie, lecz nie zbliżył się do Niej, aż porodziła Syna, któremu nadała imię Jezus".
Ewangelia nie pozostawia wątpliwości, że Józef, prawowity małżonek Maryi, był tylko przybranym ojcem Jezusa. W scenie zwiastowania Łukasz opisuje objawienie anioła Gabriela: "Nie bój się, Maryjo, znalazłaś bowiem łaskę u Boga. Oto poczniesz i porodzisz Syna, któremu nadasz imię Jezus. Będzie On wielki i będzie nazwany Synem Najwyższego" (Łk 1,31). Słowa te musiały szokować młodą Izraelitkę, bo zrozumiała, że dostąpiła nadzwyczajnej łaski - zostanie matką Mesjasza. Ale była dziewicą, więc zapytała: "Jakże się to stanie, skoro nie znam męża ?"(Mt 1,34). Odpowiedź posłańca niebiańskiego była jednoznaczna, a zarazem zdumiewająca i trzeba było wielkiej wiary, aby uwierzyć w jego słowa: "Duch Święty zstąpi na Ciebie i moc Najwyższego osłoni cię" (Łk 1,35). Anioł uświadamia Maryi, że dla Boga nie ma nic niemożliwego, powołując się na przykład Elżbiety, uchodzącej za bezpłodną, która - mimo starego wieku - jest w szóstym miesiącu ciąży.
Sens właściwego rozumienia dziewictwa Maryi jest jednoznaczny: poczęła Jezusa bez udziału mężczyzny. Jedynym Ojcem Jezusa jest pierwsza Osoba Trójcy Świętej - Bóg Ojciec. To do Niego, z racji swej ludzkiej natury, Chrystus modlił się, używając aramejskiego słowa ABBA. Szokowało to Izraelitów, że Jezus z Nazaretu nazywa Boga swoim Ojcem, a siebie - Synem Bożym (barelabin), lub Synem człowieczym (bar enasz). Co więcej: Jezus nauczał, że z Ojcem stanowi jedność.

Zawsze Dziewica Boża Rodzicielka


Dogmatu wiary o dziewiczym poczęciu Jezusa nie należy mylić z dogmatem o Niepokalanym Poczęciu Maryi, który oznacza, że Matka Boża była wolna od zmazy grzechu pierworodnego i w ogóle od jakiegokolwiek grzechu". Taki jest sens orzeczenia dogmatycznego sformułowanego w 1854 r. przez Piusa IX w bulli "Ineffabilis Deus".
Wiara w naukę o dziewictwie Maryi zawarta jest w trzech zasadniczych dokumentach Kościoła: Symbolu Nicejsko-Konstantynopolitańskim: "I wcielił się z Ducha Świętego z Maryi Dziewicy"; liście dogmatycznym św. Leona I Wielkiego do patriarchy Flawiana: "Poczęty jest bowiem z Ducha Świętego w łonie Dziewicy Maryi, która tak z zachowaniem dziewictwa zrodziła, jak z zachowaniem tegoż poczęła" (to orzeczenie jest najważniejsze z racji swego dogmatycznego zdefiniowania); a także - orzeczeniu Synodu Laterańskiego z 649 r.: "Jeśli ktoś nie wyznaje nauki świętych ojców (...), że właściwie i prawdziwie święta, niepokalana i zawsze dziewica Boża Rodzicielka (...) poczęła szczególnie i prawdziwie bez nasienia, a z Ducha Świętego, Boże Słowo, które przed wiekami narodziło się z Ojca, a następnie w sposób nienaruszony je zrodziła, pozostając w dalszym ciągu nienaruszoną dziewicą - niech będzie potępiony".

Refleksja teologiczna


Teologia współczesna, dążąc do pogłębienia nauki o dziewictwie Matki Bożej, rezygnuje z biologicznej interpretacji na rzecz duchowego i nadprzyrodzonego ujmowania tego zagadnienia jako tajemnicy wiary. Genetyka zna zjawisko partenogenezy, czyli dzieworództwa, które występuje w przyrodzie jako proces rozwoju zarodków z niezapłodnionej komórki żeńskiej. Partenogenezę można też wywołać sztucznie, np. przez klonowanie.
W odniesieniu do poczęcia Jezusa ingerencja w porządek natury była konieczna i stało się to mocą Wszechmogącego. Teologia odrzuca legendy, jakoby Jezus narodził się w sposób cudowny, że bez porodu Dziecię przeniknęło łono matki. Poród odbył się w sposób naturalny, a cudem było to, że odwieczny i nieskończony Bóg poprzez swój Logos (Słowo) zniżył się do poziomu ludzkiej natury (kenoza) i z nią zjednoczył na zawsze w Jezusie Chrystusie.
Kościół naucza, że Maryja jest semper Virgo (zawsze Dziewica), orzekając poczęcie Jezusa bez udziału mężczyzny, a nie o szczegółach anatomicznych. Jezus w swej Boskiej naturze jest odwiecznym Logosem Boga Ojca, Jemu współistotnym lub - jak powiedział do Nikodema - Jednorodzonym (J 3,16). W swej ludzkiej naturze urodził się po ludzku, z dziewiczej Matki, a jednak Jego przyjście na świat było największym cudem w dziejach Wszechświata.
poprzedni   |   następny wróć
  • Sąd Ostateczny
  • Żyjemy w czasach, w których słowa: " - Proszę wstać, sąd idzie!", przywołują bardzo konkretne i przyziemne skojarzenie z ludzkim wymiarem sprawiedliwości. Dodatkowo, nasze polskie doświadczenia z tym związane nie nastrajają optymistycznie i zdają się potwierdzać często powtarzane zdanie: "nie ma sprawiedliwości na tym świecie". Wiąże się to z faktem, że człowiekowi z natury rzeczy...więcej »
  • Gdyby Syn Boży nie przyszedł na świat...
  • Tak sformułowany temat budzi zrazu zastrzeżenia. I to zasadnicze. Jest to przecież temat z cyklu "Co by było, gdyby..." Czy "gdybanie" może być teologicznie poprawną metodologią? I to w dodatku w odniesieniu do tak zasadniczego wydarzenia dla historii zbawienia, jakim jest przyjście Syna Bożego? Przykładem tego, że "gdybanie" w perspektywie teologii jest jednak możliwe, jest wiersz...więcej »
  • Wskrzeszenie umarłych
  • Chrześcijańska eschatologia naucza o zmartwychwstaniu wszystkich ludzi na Sądzie Ostatecznym podczas Paruzji Chrystusa. Tę prawdę wiary wyraża Credo: "I powtórnie przyjdzie w chwale sądzić żywych i umarłych". Wiara w zmartwychwstanie jest prawdą objawioną w Piśmie Świętym. Przyjmują ją inne religie monoteistyczne, np. judaizm oraz islam. Przekracza ona umysł ludzki tak dalece,...więcej »
  • Modlitwa chrześcijanina
  • Jezus Chrystus nie tylko nas odkupił i objawił nam Ojca, ale własnym postępowaniem uczył postawy wobec Boga, a przede wszystkim modlitwy (Mt 11,26; 14,19; Mk 1,35; Łk 3,21;6,12; J 11,27). Nie wiemy, ile czasu upłynęło apostołom na biernym przyglądaniu się postawie modlitewnej Pana. Pewnego dnia jeden z Jego uczniów zwrócił się z prośbą w imieniu wszystkich: "Panie naucz nas się modlić,...więcej »
  • Tajemnica grzechu pierworodnego
  • W Piśmie Świętym pojęcie grzechu pierworodnego w zasadzie nie występuje. Księga Rodzaju opisuje w sposób obrazowy zakaz spożywania owoców z "drzewa poznania dobra i zła" oraz konsekwencje przekroczenia tego zakazu przez Adama. Naukę o grzechu pierworodnym, w którym rodzi się każdy człowiek - wyjątkiem była Najświętsza Maryja Panna - wyraził święty Augustyn. Doktrynę o grzechu...więcej »
  • Jak dobrze rozeznać wolę Bożą?
  • "Dziękuję Ci, że mnie stworzyłeś tak cudownie, godne podziwu są Twoje dzieła" (Ps 139, 14). Jaki jest sens mojego życia, kim jestem, kim być powinienem, co jest moim powołaniem? - Pytania, które dręczą, nie dając zasnąć. Zauważmy jednak, że chociaż bardzo udręczeni, raczej boimy się znaleźć odpowiedź, niż odpowiedzi szukamy. Stoję przed lustrem i przyglądam się sobie....więcej »
  • Jak odnaleźć talenty?
  • Jeśli potrafisz kochać, posiadasz niemało - głosił św. Augustyn. Charakter mojej kapłańskiej posługi sprawia, że staję pośrodku różnych wydarzeń w życiu konkretnych ludzi. Wierzę, że Duch Boży pozwala mi stawać się instrumentem Jego działania i świadkiem Jego darów wlewanych do ludzkich serc. Duch Święty tchnie, kędy chce i rozdziela swoje dary jak chce; tchnie także,...więcej »
  • Grzech i co dalej?
  • W artykule "Taktyka diabła i grzech" skupiliśmy się na prawdzie wiary dotyczącej istnienia szatana, który chce odwieść człowieka od jedności z Bogiem. Katechizm streszcza tę prawdę: Szatan, czyli diabeł, i inne demony są upadłymi aniołami, którzy w sposób wolny odrzucili służbę Bogu i Jego zamysłowi. Ich wybór przeciw Bogu jest ostateczny. Usiłują oni przyłączyć człowieka...więcej »
  • Taktyka diabła i grzech
  • Widząc wokół zło, we wszelkich przejawach i jego dramatyczne skutki w życiu konkretnych ludzi, zadajemy sobie pytanie: jak to jest, że wszyscy - a przynajmniej znakomita większość ludzi - chcą dobrze, pragną normalnego, spokojnego życia, a tak często im się to nie udaje i sami sobie nawzajem komplikują życie, albo wprost krzywdzą? Człowiek pragnie szczęścia, ale od zarania dziejów...więcej »
  • Czy katolicy są bałwochwalcami?
  • W kręgu kultury chrześcijańskiej, zwłaszcza zachodniej, stawia się często Kościołowi katolickiemu zarzut przesadnego kultu obrazów przedstawiających Chrystusa, Matkę Boską, świętych, aniołów. Niektórzy protestanci i anglikanie twierdzą, że katolicy dopuszczają się bałwochwalstwa sprzecznego z Biblią. Czy jest to krytyka zasadna? To prawda, że w Księdze Powtórzonego Prawa...więcej »
right
left
Papież Franciszek w Ziemi Świętej