Sprawy rodzinne

W pytaniach czytelników pojawia się często tematyka z zakresu prawa rodzinnego. Odpowiadam dzisiaj na pytania dotyczące rodzin zastępczych.

Jakie funkcje pełni rodzina zastępcza?  

Gdy zdarzy się, że zabraknie dziecku rodziców albo gdy nie potrafią oni sprostać swoim zadaniom, wówczas dla dobra dziecka można umieścić je w innej, zastępczej rodzinie.

Zgodnie z przepisami kodeksu rodzinnego, jeżeli dobro dziecka jest zagrożone, wówczas naturalnym rodzicom ogranicza się władzę rodzicielską lub w pełni jej pozbawia.

Jakie kwalifikacje muszą mieć rodzice zastępczy i kto decyduje o umieszczeniu dziecka w takiej rodzinie?

Decyduje o tym sąd rodzinny. Na podstawie odrębnych przepisów sąd dokonuje ustaleń co do kwalifikacji opiekuńczych danej rodziny zastępczej. Przepisy stwierdzają, że pełnienie funkcji rodziny zastępczej może być powierzone małżeństwu lub osobie niepozostającej w związku małżeńskim, jeżeli będą wykonywali należycie zadania rodziny zastępczej, mają obywatelstwo polskie i stałe miejsce zamieszkania w Polsce oraz korzystają w pełni z praw cywilnych i obywatelskich, nie były pozbawione praw rodzicielskich i opiekuńczych, nie są chore na taką chorobę, która uniemożliwiałaby właściwą opiekę nad dzieckiem i mają odpowiednie warunki mieszkaniowe oraz stałe źródło utrzymania.

Jakie okoliczności sąd bierze pod uwagę, wybierając rodzinę zastępczą dla dziecka? 

Sąd bierze pod uwagę takie okoliczności jak to, że rodzeństwo powinno być umieszczone w jednej rodzinie zastępczej oraz że między rodziną zastępczą a małoletnim powinna być odpowiednia różnica wieku, chyba że rodzinę zastępczą stanowi rodzeństwo małoletniego. Pierwszeństwo w doborze rodziny zastępczej mają rodziny spokrewnione lub spowinowacone z dziećmi albo wskazane przez rodziców. Małoletni, który ukończył 13 lat, może być umieszczony w rodzinie zastępczej jedynie za jego zgodą. Osoby, które chcą pełnić funkcję rodziny zastępczej dla dzieci dotkniętych trwałym kalectwem, wymagających specjalistycznej pielęgnacji, muszą być przygotowane do sprawowania opieki nad tymi dziećmi.

Najczęściej rodzinę zastępczą stanowią dziadkowie, którzy poczuwają się do tego, żeby dziecko wychowywało się w rodzinnych warunkach.

Czy Państwo wspiera rodziny zastępcze?

Rodzina zastępcza może liczyć na wsparcie materialne ze strony państwa. Na podstawie odrębnych przepisów powstały powiatowe centra pomocy rodzinie, które przygotowują rodzinę zastępczą na przyjęcie dziecka i udzielają jej wsparcia. Ponadto naturalni rodzice zobowiązani są do odpłatności za pobyt dziecka w rodzinie zastępczej, choć w praktyce ściągnięcie tych należności jest trudne.

Stworzenie dziecku prawdziwej, choć zastępczej rodziny, jest najważniejsze dla dobra dziecka i stanowi wyraz najwyższej troski o nie.