Łaska, miłość i wolność

Bóg pomaga wszystkim ludziom czynić dobro i przyjąć łaskę zbawienia, ale nikogo nie przymusza, gdyż człowiek może kochać tylko z własnej woli.

Łaska jak tarcza

Słowo „łaska” występuje w Biblii ponad dwieście razy. O łasce i łaskawości Boga wobec człowieka najczęściej mówią psalmy, które są poetyckimi hymnami wdzięczności wobec Stwórcy, który nas kocha i który pomaga nam w nawróceniu. Każdego człowieka Bóg otacza „łaską jak tarczą” (Ps 5, 13). Psalmista woła z radością: „Z łaski Twojej, Panie, uczyniłeś mnie niezdobytą górą” (Ps 30, 8). Autor psalmów jest pewien tego, że „Pan hojnie darzy łaską” (Ps 84, 12), że „Jego łaska trwa na wieki” (Ps 89, 3) i że Bóg swoją łaską chroni nasze  życie (por. Ps 119, 88). Mojżesz upewnia naród wybrany o tym, że Bóg jest „miłosierny i litościwy, cierpliwy, bogaty w łaskę i wierność” (Wj 34, 6). „Łaska jest przychylnością, darmową pomocą Boga, byśmy odpowiedzieli na Jego wezwanie: stali się dziećmi Bożymi” (KKK, 1996). Dzięki łasce możemy uczestniczyć w życiu Boga (por. KKK 1997). To Bóg zapoczątkowuje w nas każde dobre dzieło.

Łaska dla ludzi dobrych i złych

Podobnie jak Słońce świeci dla dobrych i dla złych, tak Bóg obdarza wszystkich ludzi swoją łaską. Każdego z nas zaprasza do życia w świętości, ale nikogo nie przymusza. Bóg i człowiek to spotkanie dwóch wolności: Boga, który kocha oraz człowieka, który sam decyduje o tym, czy i jak odpowie Bogu. Syn marnotrawny odszedł w dalekie strony, mimo że ojciec go kochał i że syn o tym wiedział, bo nie miał niczego do zarzucenia swemu ojcu. Św. Paweł zachęca nas, byśmy „nie przyjmowali na próżno łaski Bożej” (2 Kor 6, 1). Tak, jak kochający rodzice trwają przy dziecku, by je chronić i pomagać czynić to, co dobre, tak tym bardziej Bóg czuwa przy nas z miłością. Wszyscy jesteśmy obdarzeni łaską nad miarę, gdyż „nad miarę obfitą okazała się łaska naszego Pana” (1 Tm 1, 14). Nie różnimy się stopniem otrzymanej łaski, lecz sposobem odpowiedzi na obecność i miłość Boga. „Kto dobrze czyni - pragnie łaski Boga, kto dąży do zła – ono go dosięgnie” (Prz 11, 27). To nie kwestia braku łaski, gdy ktoś czyni zło. To efekt naszych decyzji – opartych na współpracy z Bogiem lub na odrzuceniu Jego łaski. Nawet wtedy, gdy bardzo grzeszymy, On pozwala nam ponosić konsekwencje naszych win, ale nie cofa swojej łaski. Do grzesznika kieruje słowa: „Nie odejmę mu łaski mojej i nie zawiodę w mojej wierności” (Ps 89, 34). W Chrystusie upewnia nas o tym, że „gdzie wzmógł się grzech, tam jeszcze obficiej rozlała się łaska” (Rz 5, 20), „bo dary łaski i wezwanie Boże są nieodwołalne” (Rz 11, 29). Łaska Boża jest naszą mocą, mądrością i radością (por. Rz 15, 15). Bóg upewnia każdego człowieka: „Wystarczy ci mojej łaski” (2 Kor 12, 9)

Magiczne rozumienie łaski

Niektórzy ludzie rozumieją działanie łaski Bożej w sposób mechaniczny, a nawet magiczny, tak jakby Bóg przed każdym naszym czynem wysyłał jakiś specyficzny impuls czy jakby naciskał odpowiedni przycisk na „klawiaturze” naszej wolności. Tacy ludzie utożsamiają działanie łaski z programowaniem komputera pozbawionego wolności i odpowiedzialności.

W takim przypadku tylko wolność Boga byłaby prawdziwa, a człowiek byłby zredukowany do roli dobrze zaprogramowanej maszyny. Druga skrajność to przekonanie, że człowiek z własnej inicjatywy, wyłącznie własną mocą jest w stanie kochać i zbawić się bez pomocy Boga. Łatwo też o mylne rozumienie wyrażenia „utrata łaski”. Wyrażenie to nie oznacza, że Bóg wycofuje miłość, że przestaje być przy nas, że już się o nas nie troszczy. To człowiek odrzuca Bożą łaskę, czyli nie odpowiada miłością na miłość. 

Gdyby Bóg odbierał nam łaskę wtedy, gdy grzeszymy, to by znaczyło, że przestał nas kochać. Poza tym, kiedy miałby to czynić? Gdyby odbierał nam łaskę dopiero po grzechu, to by znaczyło, że grzeszyliśmy w stanie łaski. Gdyby natomiast zabierał nam swą łaskę zanim żeśmy zgrzeszyli, to karałby nas „na zapas”. Gdy człowiek się nawraca, to czyni to zawsze z pomocą Boga, gdyż nigdy nie utracił Jego łaski. Dopóki jednak grzeszył i trwał w grzechu, lekceważył i marnotrawił łaskę Boga. Wyrażenie „łaska Boża” to po prostu synonim miłości Boga do człowieka. Gdyby było inaczej, to trzeba by założyć, że coś innego czy że coś większego niż miłość Boga potrzebne jest człowiekowi do czynienia dobra i do przyjęcia łaski zbawienia.

Chrystus jest pełnią łaski 

W Ewangeliach słowo „łaska” występuje tylko osiem razy, gdyż od czasu Wcielenia łaska Boga Ojca ma nowe imię: jest nim Syn Boży, który z miłości do nas stał się człowiekiem. „Z Jego pełności wszyscyśmy otrzymali – łaskę po łasce” (J 1, 16). W Starym Testamencie łaska oznaczała pomoc Boga, jakiej potrzebujemy do tego, by czynić dobro. W Nowym Testamencie łaska to Syn Boży, który stał się człowiekiem po to, byśmy mogli uczestniczyć w Jego życiu i byśmy mogli naśladować Jego słowa i czyny. „Podczas gdy Prawo zostało nadane przez Mojżesza, łaska i prawda przyszły przez Jezusa Chrystusa” (J 1, 17). Bóg nie mógł uczynić już nic więcej. Odpowiedź zależy od każdego z nas. Dla chrześcijanina łaską jest każdy dar od Boga: Jego miłość, nasze istnienie, natura, którą nas Bóg obdarzył, Dekalog, sumienie, ludzie, którzy nas kochają. Tylko człowiek mądry chce korzystać z łaski Boga, ale nawet taki człowiek czasem nie wie, w jaki sposób dzień po dniu odpowiadać na dary łaski, czyli na miłość Boga. Każdy z nas może uznać za swoje słowa Cypriana K. Norwida: „Przez wszystko do mnie przemawiałeś - Panie, przez ciemność burzy, grom i przez świtanie. (…). Sam głosu nie mam, Panie - dałeś słowo. (…) To rozwiąż jeszcze głos - bo anioł woła”.  Maryja jest pełna łaski, bo w pełni odpowiedziała na miłość Boga i na otrzymane od Niego dary (por. Łk 1, 28). Szczęśliwi są ci, którzy ze św. Pawłem mogą powiedzieć: „za łaską Boga jestem tym, czym jestem, a dana mi łaska Jego nie okazała się daremna” (1 Kor 15, 10).

oceń artykuł:

3.9/5 (16)