dzisiaj jest: poniedziałek, 28.07.2014 | Imieniny:
Przewodnik Katolicki 38/2004 » Historia »

Obrazki święte

autor: MS
W Muzeum Literackim Henryka Sienkiewicza w Poznaniu została otwarta wystawa "Pomost między przeszłością a teraźniejszością. Obrazki religijne ze zbiorów ks. Leona Formanowicza". Zorganizowało ją Stowarzyszenie im. R. Brandstaettera i dyrektor Biblioteki Raczyńskich.


Wystawa obejmuje kilkadziesiąt obrazków z wizerunkami Świętej Rodziny, Najświętszej Maryi Panny oraz świętych Pańskich, niezwykle wartościowych, bo pochodzących nawet sprzed kilkuset lat. Stanowią one nie tylko dokument kultury ludowej, ale i polskiej pobożności. Obrazki - pamiątki pielgrzymki do świętych miejsc, kolędy, odpustu, prymicji kapłańskich czy Pierwszej Komunii Świętej, nierzadko naznaczone upływającym czasem, mówią o szacunku do przeszłości, do tradycji, o wierze ich posiadaczy.
- Ich wielość i różnorodność świadczy o niezwykłej wprost pasji kolekcjonerskiej zbieracza, bo też ksiądz kan. Leon Formanowicz należał do wielkich księży społeczników, był postacią wyjątkową, żyjącą w wyjątkowych, bo naznaczonych cierpieniem czasach - mówił na otwarciu wystawy arcybiskup Stanisław Gądecki. - Obrazki religijne stanowią o wartości pobożności ludowej, doskonale wpisują się również w obraz kultury współczesnej, "kultury obrazkowej", w której słowo pisane ma nikłe znaczenie. Historię życia i działalność kapłańską i społeczną przedstawił prezes Stowarzyszenia im. R. Brandstaettera ks. prof. dr hab. Jan Kanty Pytel.

Kapłan, patriota, naukowiec o zamiłowaniach bibliofilskich urodził się w 1878 r. w Szubinie. W 1902 r. otrzymał święcenia kapłańskie i został wikariuszem w farze gnieźnieńskiej. Po kilku latach objął parafię w Modliszewku. W trudnych dla Polaków czasach starał się rozwijać działalność społeczną i narodową. Uporządkował zasoby Biblioteki Kapitulnej w Gnieźnie, przeprowadził inwentaryzację w archiwum gnieźnieńskim. Był autorem opracowania naukowego "Biblioteka Kapitulna w Gnieźnie". Za poparcie protestów wrzesińskich dzieci przeciwko germanizacji został uwięziony i skazany na karę grzywny. Po wyjściu na wolność nadal kontynuował działalność narodową i społeczną. W 1940 r. został aresztowany i przewieziony do obozu w Sachsenhausen. Zginął w komorze gazowej 4 maja 1942 r. w Dachau.
Przez całe swoje życie zbierał starodruki, ekslibrisy, medale i obrazki, których tylko niewielka część ocalała po wojnie. Niezwykła pasja ks. Formanowicza świadczyła o jego wielkiej wrażliwości i pragnieniu utrwalenia ludowej pobożności. Najstarsze święte obrazki w zbiorach kolekcjonera pochodziły aż z XV wieku. Te, które można obejrzeć na wystawie, zostały udostępnione przez bratanka księdza kanonika, inż. Mieczysława Formanowicza. Wystawę można zwiedzać do końca września.
poprzedni   |   następny wróć
  • Monte Cassino - 129 dni piekła
  • Monte Cassino dla Europy to znak chrześcijańskich korzeni. Dla Polaków – symbol wielkim kosztem okupionego zwycięstwa, któremu drogę przetarły oddziały 2. Korpusu Polskiego dowodzonego przez gen. Władysława Andersa. 

    więcej »
  • Na cześć Matki Bożej i... konstytucji
  • Przypadające tego samego dnia kościelne uroczystości ku czci Najświętszej Maryi Panny Królowej Polski i świeckie obchody święta Konstytucji 3 maja pokazują, jak mocno w Polsce splecione są ze sobą dzieje Kościoła i państwa. Co roku 3 maja widać bardzo wyraźnie, że polityczne próby oddzielenia polskości od katolicyzmu to nie tylko rodzaj manipulacji. To fałszowanie historii.

    więcej »
  • Potrafilibyśmy tak jak oni?
  • To historia ludzi o sercach kochających i miłosiernych nie tylko wobec najbliższej rodziny, ale i zupełnie obcych osób. Tak można by najkrócej opowiedzieć losy sług Bożych Wiktorii i Józefa Ulmów z Markowej. Oni są symbolem tych tysięcy Polaków, którzy w czasie II wojny światowej pomagali Żydom skazanym przez Niemców na zagładę.

    więcej »
  • Transmisje rozpoczęły się w Wielkanoc
  • Dzisiaj transmisje Mszy św. są stałym punktem polskich programów radiowych i telewizyjnych. Niewielu jednak wie, że tradycja ta została zapoczątkowana w Poznaniu w święta Zmartwychwstania Pańskiego w 1927 r.

    więcej »
  • "Mieszko książę Polski został ochrzczony"
  • Nie mam wątpliwości, że to był najbardziej przełomowy moment w historii Polski, choć w kronice odnotowano go niezwykle lakonicznie. Roczniki polskie pod rokiem 966 zanotowały bowiem tylko te kilka słów: Mesco dux Polonie baptizatur, co znaczy: „Mieszko książę Polski został ochrzczony”. Od tej chwili zaczyna się historia Polski. Warto przypomnieć sobie początki naszych dziejów.

    więcej »
  • Nieznane oblicze wojny
  • Ulica Przemysłowa w Łodzi – ten adres powinniśmy dobrze zapamiętać. Czas bowiem najwyższy uświadomić sobie, co się pod nim kryło: obóz prewencyjny dla młodych Polaków istniejący w latach 1942–1945. Zginęły tam setki polskich dzieci, o których  jeszcze do dziś mało kto wie. Najwyższy czas poznać i upamiętnić ich losy.

    więcej »
  • Powrót bohaterów
  • Kolejne ofiary terroru komunistycznego zostały zidentyfikowane po ekshumacjach na warszawskich Powązkach. Swoje groby będą wreszcie mieli bohaterscy dowódcy oddziałów AK i WiN: mjr Hieronim Dekutowski „Zapora” i mjr Zygmunt Szendzielarz „Łupaszka”.

    więcej »
  • Tożsamość przywrócona
  • Nie widziałem drugiego miejsca, gdzie z takim sadyzmem hańbiono by szczątki ludzi,  których skazano na karę śmierci – mówi prof. Krzysztof Szwagrzyk, kierownik Zespołu do Spraw Poszukiwań Miejsc Pochówku Ofiar Terroru Komunistycznego 1944–1956 IPN.

    więcej »
  • Nie tylko Westerplatte
  • O okolicznościach niemieckiej agresji na Polskę po upływie 74 lat wiemy już niby wszystko, ale ciągle jeszcze trafiamy na zagadki, nieścisłości i kontrowersje. Należy do nich nawet data i godzina wybuchu II wojny światowej. 

    więcej »
  • Wiosna 1943
  • Do dziś nie mogę zapomnieć tego, co działo się w moich rodzinnych stronach w 1943 roku. Nie chcę, by pamięć o doświadczeniach mojej rodziny i innych Polaków mieszkających na Wołyniu zaginęła. Dlatego zacząłem spisywać wspomnienia.

    więcej »
right
left
Papież Franciszek w Ziemi Świętej