dzisiaj jest: czwartek, 28.08.2014 | Imieniny:
Przewodnik Katolicki 10/2011 » Edycja Archidiecezji Krakowskiej »

Parafialne archiwa

autor: Magdalena Guziak-Nowak


 Z ks. dr. hab. Piotrem Majerem – kanclerzem Kurii Metropolitalnej w Krakowie, rozmawia Magdalena Guziak-Nowak

 

 

Jakie księgi znajdują się w każdej kancelarii parafialnej?

– W myśl przepisów Kodeksu prawa kanonicznego w każdej parafii należy prowadzić księgę ochrzczonych, księgę małżeństw oraz księgę zmarłych. Oprócz tych rejestrów, obowiązkowych w całym Kościele, prawo lokalne może przewidywać jeszcze inne księgi. Np. w parafiach polskich prowadzi się księgę bierzmowanych, księgę Pierwszej Komunii Świętej, księgę konwersji, czyli osób ochrzczonych i przystępujących do pełnej wspólnoty z Kościołem katolickim, oraz spis wiernych, którzy przyjęli sakrament chorych. Szczególnym rejestrem, który jednak nie ma tradycyjnej formy księgi, jest kartoteka parafialna. Jeśli parafia ma swój cmentarz, musi też prowadzić ewidencję grobów, czyli księgę cmentarną.

 

Jakie informacje o swoich parafianach gromadzą duszpasterze?

– Są to, jak widać, przede wszystkim zapisy dotyczące życia religijnego, a w szczególności niektórych sakramentów. Najważniejsza jest księga ochrzczonych, gdyż przez chrzest dana osoba staje się członkiem Kościoła. W tej księdze, oprócz danych osobowych katolika, czyli imienia i nazwiska, daty i miejsca urodzenia oraz chrztu, rodziców i chrzestnych, odnotowuje się także w miarę upływu lat te sakramenty i wydarzenia, które mają wpływ na status kanoniczny wiernego, a więc przyjęcie bierzmowania, zawarcie małżeństwa, przyjęcie święceń, złożenie wieczystych ślubów zakonnych. Czasami pojawia się wzmianka o orzeczeniu nieważności małżeństwa przez sąd kościelny czy otrzymanych dyspensach. Zdarza się też, że trzeba zamieścić adnotację o złożonej przez kogoś deklaracji wystąpienia z Kościoła.

 

Czy ksiądz proboszcz prowadzi ewidencję osób mieszkających na terenie parafii, które nie są katolikami?

– Nie, nie ma takiej potrzeby. Zresztą nie pozwalają na to przepisy ustawy o ochronie danych osobowych, chyba że takie osoby wyraziłyby na to zgodę. Jednak gdy np. niekatolik zawiera małżeństwo z wiernym Kościoła katolickiego lub jest rodzicem dziecka ochrzczonego w Kościele katolickim, to wówczas dane dotyczące takiej osoby muszą figurować w księgach parafialnych, ale na to ustawa pozwala.

 

Czy bezpieczniejsze jest gromadzenie i archiwizacja danych osobowych w sposób tradycyjny – papierowy czy nowoczesny – elektroniczny?

– Najpierw trzeba powiedzieć, że podstawowym sposobem archiwizacji danych, jakimi posługuje się Kościół katolicki, jest prowadzenie ksiąg w tradycyjnym rozumieniu, czyli spisywanych odręcznie. To nie tylko wymóg tradycji, ale także gwarancja trwałości zachowania takich danych. Prowadzenie rejestrów w formie elektronicznej nie jest nakazane, choć w niektórych, zwłaszcza większych parafiach, korzysta się z odpowiednich programów. Są one użyteczne, zwłaszcza gdy trzeba sprawnie odszukać dane dotyczące danej osoby, np. akt chrztu spośród kilkuset chrztów, jakie odbyły się w danym roku, a najczęściej nie pamiętamy dokładnej daty przyjęcia sakramentu. Jednak takie informatyczne bazy danych nie zastępują tradycyjnych, „papierowych” ksiąg – mogą jedynie funkcjonować obok nich.

Niezależnie od formy, w jakiej są przechowywane takie dane, księża mają świadomość, że nie wolno ich udostępniać nikomu, kto nie ma do tego prawa. 23 września 2009 r. sekretarz Konferencji Episkopatu Polski oraz Generalny Inspektor Ochrony Danych Osobowych wydali szczegółową instrukcję dotyczącą m.in. należytej ostrożności w korzystaniu z danych oraz ich odpowiedniego zabezpieczenia – także tych danych, które są przechowywane na twardym dysku komputera. Instrukcja zawiera szereg praktycznych uwag, chociażby takich jak ustawienie monitora komputera używanego w kancelarii parafialnej, by osoba postronna nie mogła odczytać z niego informacji, które jej nie dotyczą. Dokument ten można znaleźć na stronie internetowej Episkopatu.

Ponadto kan. 535 Kodeksu prawa kanonicznego nakazuje proboszczowi troskę o to, by księgi parafialne były właściwie przechowywane oraz by dane w nich zawarte nie trafiły do osób niepowołanych. Są to wszak sprawy dotyczące przekonań religijnych, a więc w rozumieniu ustawy o ochronie danych osobowych tzw. dane wrażliwe, podlegające szczególnej ochronie.

 

poprzedni   |   następny wróć
  • Dobra szkoła - katolicka
  •  Rozpoczyna się nowy rok szkolny. Tradycyjnie oblężenie przeżywały szkoły katolickie. W archidiecezji krakowskiej działa ich ponad pięćdziesiąt. W bieżącym numerze prezentujemy wywiad z o. Krzysztofem Bobakiem, dyrektorem franciszkańskiej szkoły z Wieliczki. Przybliżamy również wypowiedzi uczniów szkół katolickich.

    więcej »
  • Dowiedz się i skorzystaj
  •  Nowy rok szkolny zawsze związany jest z dużymi wydatkami. Dla niektórych są to sumy przekraczające możliwości domowego budżetu. Warto jednak wiedzieć, że istnieje kilka możliwości, by otrzymać pomoc.

    więcej »
  • Blisko człowieka
  •  Kilkanaście kilometrów od Krakowa. Boczna, wąska droga.  Nie jestem pewna, czy nie pomyliłam trasy… Zakręt. Po prawej duży napis: Bonifraterska Fundacja Dobroczynna na dużym budynku. Zatem to tu.

    więcej »
  • Sto lat sanktuarium na Olczy
  • Rok 2014 to szczególny rok dla wiernych z sanktuarium Matki Bożej Objawiającej Cudowny Medalik. Parafia na Olczy w lipcu świętowała 100-lecie swego istnienia.
    więcej »
  • Nie ma grobu Maryi
  •  Przeświadczenie o tym, że Maryja nie umarła i nie została pochowana jak każdy człowiek istnieje w Kościele od wieków. Chrześcijanie wierzą, że została wniebowzięta.

    więcej »
  • Na rowerze przez Bałkany
  •  Przywołując na myśl Bałkany, każdy widzi piękne krajobrazy łączących się gór i mórz. Grupa młodzieży z Zakopanego i okolic postanowiła przyjrzeć się bliżej temu, o czym tak wiele się mówi, ale nie z perspektywy autobusu czy samochodu, a roweru.

    więcej »
  • Przyjaciele św. Joanny
  • Św. Joanna Beretta Molla zachwyca. To jest fakt. I to zachwyca tak bardzo, że ci zachwyceni kombinują, jakby tu następni mogli tego zachwytu także doświadczyć. Efekty? Bardzo proszę. 

    więcej »
  • Rzeźbię, bo kocham
  • Nie każdy ma szansę spotkać współczesnego Michała Anioła. I nie każdy może odczuć, co u  rzeźbiarza znaczą biblijne słowa „i stało się”. Nam się chyba udało. 

    więcej »
  • Dzięki Bogu mamy siłę
  •  Z Justyną Staśko, mamą dwuletniej Natalki, spotykam się w holu Uniwersyteckiego Szpitala Dziecięcego w Krakowie–Prokocimiu. Nie mogę odwiedzić Natalki, ponieważ czekając na autoprzeszczep leży w izolatce. Kiedy rozmawiam z Justyną, przy małej czuwa tata Seweryn.

    więcej »
  • Ceramiczne cuda
  •  W przytulnej pracowni Iwony Płoskonki patrzą na mnie ceramiczne koty. Gdzie indziej półka wypełniła się aniołami. Artystka pokazuje misę w kształcie kwiatu maku wypalaną w wielkim piecu. Ta pasja ma na imię ceramika artystyczna i przemawia do nas przedmiotami powstałymi z gliny.

    więcej »
right
left
Papież Franciszek w Ziemi Świętej