dzisiaj jest: czwartek, 02.10.2014 | Imieniny:
Przewodnik Katolicki 10/2011 » Edycja Archidiecezji Krakowskiej »

Parafialne archiwa

autor: Magdalena Guziak-Nowak


 Z ks. dr. hab. Piotrem Majerem – kanclerzem Kurii Metropolitalnej w Krakowie, rozmawia Magdalena Guziak-Nowak

 

 

Jakie księgi znajdują się w każdej kancelarii parafialnej?

– W myśl przepisów Kodeksu prawa kanonicznego w każdej parafii należy prowadzić księgę ochrzczonych, księgę małżeństw oraz księgę zmarłych. Oprócz tych rejestrów, obowiązkowych w całym Kościele, prawo lokalne może przewidywać jeszcze inne księgi. Np. w parafiach polskich prowadzi się księgę bierzmowanych, księgę Pierwszej Komunii Świętej, księgę konwersji, czyli osób ochrzczonych i przystępujących do pełnej wspólnoty z Kościołem katolickim, oraz spis wiernych, którzy przyjęli sakrament chorych. Szczególnym rejestrem, który jednak nie ma tradycyjnej formy księgi, jest kartoteka parafialna. Jeśli parafia ma swój cmentarz, musi też prowadzić ewidencję grobów, czyli księgę cmentarną.

 

Jakie informacje o swoich parafianach gromadzą duszpasterze?

– Są to, jak widać, przede wszystkim zapisy dotyczące życia religijnego, a w szczególności niektórych sakramentów. Najważniejsza jest księga ochrzczonych, gdyż przez chrzest dana osoba staje się członkiem Kościoła. W tej księdze, oprócz danych osobowych katolika, czyli imienia i nazwiska, daty i miejsca urodzenia oraz chrztu, rodziców i chrzestnych, odnotowuje się także w miarę upływu lat te sakramenty i wydarzenia, które mają wpływ na status kanoniczny wiernego, a więc przyjęcie bierzmowania, zawarcie małżeństwa, przyjęcie święceń, złożenie wieczystych ślubów zakonnych. Czasami pojawia się wzmianka o orzeczeniu nieważności małżeństwa przez sąd kościelny czy otrzymanych dyspensach. Zdarza się też, że trzeba zamieścić adnotację o złożonej przez kogoś deklaracji wystąpienia z Kościoła.

 

Czy ksiądz proboszcz prowadzi ewidencję osób mieszkających na terenie parafii, które nie są katolikami?

– Nie, nie ma takiej potrzeby. Zresztą nie pozwalają na to przepisy ustawy o ochronie danych osobowych, chyba że takie osoby wyraziłyby na to zgodę. Jednak gdy np. niekatolik zawiera małżeństwo z wiernym Kościoła katolickiego lub jest rodzicem dziecka ochrzczonego w Kościele katolickim, to wówczas dane dotyczące takiej osoby muszą figurować w księgach parafialnych, ale na to ustawa pozwala.

 

Czy bezpieczniejsze jest gromadzenie i archiwizacja danych osobowych w sposób tradycyjny – papierowy czy nowoczesny – elektroniczny?

– Najpierw trzeba powiedzieć, że podstawowym sposobem archiwizacji danych, jakimi posługuje się Kościół katolicki, jest prowadzenie ksiąg w tradycyjnym rozumieniu, czyli spisywanych odręcznie. To nie tylko wymóg tradycji, ale także gwarancja trwałości zachowania takich danych. Prowadzenie rejestrów w formie elektronicznej nie jest nakazane, choć w niektórych, zwłaszcza większych parafiach, korzysta się z odpowiednich programów. Są one użyteczne, zwłaszcza gdy trzeba sprawnie odszukać dane dotyczące danej osoby, np. akt chrztu spośród kilkuset chrztów, jakie odbyły się w danym roku, a najczęściej nie pamiętamy dokładnej daty przyjęcia sakramentu. Jednak takie informatyczne bazy danych nie zastępują tradycyjnych, „papierowych” ksiąg – mogą jedynie funkcjonować obok nich.

Niezależnie od formy, w jakiej są przechowywane takie dane, księża mają świadomość, że nie wolno ich udostępniać nikomu, kto nie ma do tego prawa. 23 września 2009 r. sekretarz Konferencji Episkopatu Polski oraz Generalny Inspektor Ochrony Danych Osobowych wydali szczegółową instrukcję dotyczącą m.in. należytej ostrożności w korzystaniu z danych oraz ich odpowiedniego zabezpieczenia – także tych danych, które są przechowywane na twardym dysku komputera. Instrukcja zawiera szereg praktycznych uwag, chociażby takich jak ustawienie monitora komputera używanego w kancelarii parafialnej, by osoba postronna nie mogła odczytać z niego informacji, które jej nie dotyczą. Dokument ten można znaleźć na stronie internetowej Episkopatu.

Ponadto kan. 535 Kodeksu prawa kanonicznego nakazuje proboszczowi troskę o to, by księgi parafialne były właściwie przechowywane oraz by dane w nich zawarte nie trafiły do osób niepowołanych. Są to wszak sprawy dotyczące przekonań religijnych, a więc w rozumieniu ustawy o ochronie danych osobowych tzw. dane wrażliwe, podlegające szczególnej ochronie.

 

poprzedni   |   następny wróć
  • Moda na pomaganie
  •  Wciąż jeszcze istnieje wiele mitów dotyczących wolontariatu. Sceptycy, którzy często nigdy nie spróbowali pomagać w ten sposób, twierdzą, że zabiera on dużo czasu, wymaga heroicznych poświęceń i oddania, bez jakiejkolwiek rekompensaty.

    więcej »
  • Wraca żak - wraca młody Kościół
  •  Większy tłok w krakowskich tramwajach i autobusach. Kolejki do automatów biletowych i w bibliotekach. Wracają studenci. To na szczęście nie jedyne oznaki ich powrotu.

    więcej »
  • Dekada Arcy? Dzieła Pomocy
  •  Obchodzimy dziesięciolecie Dzieła Pomocy św. Ojca Pio, ale w rzeczywistości bracia kapucyni nieśli pomoc bezdomnym i ubogim od zawsze.

    więcej »
  • Popiełuszko stalinizmu
  • W połowie września w parku Jordana w Krakowie odsłonięto pomnik kolejnego wielkiego człowieka. Mówili o nim „ksiądz niezłomny” i „ Popiełuszko stalinizmu”. Kim był ks. Władysław Gurgacz? 

    więcej »
  • Postanowiliśmy zaryzykować
  •  Rozmowa o wyrzutach sumienia, katolickim thrillerze i filmach z moralnym przesłaniem z Mirosławem Krzyszkowskim .

    więcej »
  • Młodzi modlą się o pokój
  •  Choć do Światowych Dni Młodzieży pozostały niespełna dwa lata, młodzi ludzie zaangażowani w to dzieło nie próżnują. Teraz wzywają wszystkich do włączenia się we wspólną modlitwę różańcową w intencji pokoju na świecie.

    więcej »
  • Światowe Dni Młodzieży już trwają!
  •  Rozmowa o przygotowaniach do Światowych Dni Młodzieży z Aleksandrą Szymczak z Komitetu Organizacyjnego.

    więcej »
  • Szlakiem krakowskich krzyży
  • 14 września przeżywamy Święto Podwyższenia Krzyża Świętego. W tym roku przypada ono w niedzielę. W Małopolsce wielu wiernych wędruje do Mogiły po to między innymi, by modlić się przed cudownym krzyżem. Jednak w naszej archidiecezji warto również przyjrzeć się innym wyjątkowym krucyfiksom. 

    więcej »
  • Przyszłość zależy od miłości
  •  Zawsze czułem nad sobą opiekę Matki Bożej. Jeśli masz problemy, to wstąp do najbliższej świątyni, a wszystko się dobrze potoczy. Rozmawiaj swoimi własnymi słowami – tak żyłem i tak polecam żyć. Bez Kościoła i wiary nic nie zrobimy – mówi aktor i reżyser Leszek Pniaczek.

    więcej »
  • Kolory folkloru
  •  Już po raz 46. górale z całego świata spotkali się w Zakopanem. Międzynarodowy Festiwal Folkloru Ziem Górskich to wyjątkowa okazja do poznawania autentycznego, wiecznie żywego folkloru z różnych zakątków.

    więcej »
right
left
Papież Franciszek w Ziemi Świętej