dzisiaj jest: czwartek, 17.05.2012 | Imieniny:

drukuj wyślij znajomemu

RSS

A A A

Przewodnik Katolicki 51/2011 » Adwent »

Odwrotnie niż Robin Hood

autor: Paweł Piwowarczyk

Rozmowa z ks. Jackiem Wiosną Stryczkiem o biedzie, która niejedno ma imię, i o życiu z biedy, o największej „winie” akcji „Szlachetna Paczka” i o przerwie w pewnym meczu.

Skąd w ogóle wzięła się „Szlachetna Paczka”?

– Dla mnie fundamentalnym ideałem jest realizowanie przykazania miłości wzajemnej, które mówi, że nie sztuką jest kochać, ale żeby tak kochać, aby ten, kogo kocham, też potrafił kochać. Przez lata borykałem się z tym, jak pomagać. Dawałem się nabierać żebrakom, ulegałem szantażom emocjonalnym. W końcu się zbuntowałem, potem przemyślałem, co zrobić, aby zorganizować mądrą pomoc. Tak powstała „Szlachetna Paczka”. Działa odwrotnie niż Robin Hood: on zabierał bogatym, a my tak kochamy bogatych, że sami chcą pomagać biednym. Pomagamy rodzinom w potrzebie, ale pomysł, jak pomagać biednym, jest o wiele prostszy od tego, jak wciągać w tę pomoc bogatych.

Ale to chyba nie najważniejsze Wasze odkrycie w ciągu dziesięciu lat niesienia pomocy?

– Odkryliśmy podczas akcji, że nie pomagają rzeczy, ale ludzie. Gdy rodzina dostaje rzeczy, to je zużywa, lecz gdy dostaje prezent, to on trafia w serce, motywuje, dowartościowuje obdarowanych, zmienia ich świat, dlatego nigdy się nie zgadzaliśmy, żeby w paczkach były rzeczy beznadziejne – używane, zniszczone, albo żeby ktoś dawał tylko pieniądze na paczki. To indywidualny kontakt darczyńcy przez wolontariusza wyzwala najwięcej energii i to on przemienia ludzi. Żadna instytucja nie kocha człowieka, kocha zawsze konkretny człowiek.

Dlaczego postanowił Ksiądz swój pomysł realizować sam, a nie na przykład z pomocą Caritas?

– Nie podoba mi się, gdy ktoś ma pomysł i go innym narzuca. Ja miałem pomysł i chciałem się przekonać na własnej skórze, czy uda mi się go zrealizować. Przychodzi do nas wielu ludzi, którzy mówią, doradzają, że powinniśmy jeszcze robić to i to, albo że możemy coś robić inaczej: oni chcą, żeby ktoś za nich coś zrobił. A my już dużo robimy, jesteśmy też bardzo kreatywni. U nas tworzenie pomysłów to codzienność, bo prawdziwa miłość jest kreatywna. Jeśli ktoś ma pomysł, niech go wcieli w czyn, sprawdzi, czy realizuje on ideały. Może potem stać się naszym partnerem w pomaganiu innym.

Patrząc na liczbę osób, do których trafiacie z pomocą, można stwierdzić, że akcja od początku cieszyła się pełną społeczną aprobatą.

– Było wiele chwil zwątpienia. Szczególnie na początku akcja wzbudzała same kontrowersje. W Polsce panował stereotyp pomagania polegający na tym, że ktoś ma zbyteczne rzeczy w szafie i dając je ubogim, myśli, że to najwyższy akt miłosierdzia! A my powiedzieliśmy: „Zobacz, tu jest potrzebująca rodzina. Daj jej prezenty”. I było wielkie oburzenie. Dlaczego!? Dlaczego ksiądz mi mówi, że takie pomaganie jest złe, przecież tak wystarczy.

Przez pierwsze trzy lata byliśmy obrażani przez wielu ludzi. Denerwowało ich to, że mamy duże wymagania. Była sytuacja, że pewien proboszcz, słysząc o naszej akcji, stwierdził, że w jego parafii też dają świąteczną paczkę, tzn. wkładają do reklamówki dwa batoniki i pomarańcze... Wielu ludzi było przekonanych, że ich sposób pomagania był najlepszy na świecie, a tak naprawdę tylko coś dawali, niekoniecznie pomagali.

Wypracowaliście inny sposób pomagania. Na czym polega i jakie zasady towarzyszą tej pomocy?

– Najpierw docieramy do rodziny, sondujemy potrzeby i to, czy pomoc trafi we właściwe ręce, a potem przez ludzi tworzymy prezenty i je przekazujemy. Pierwsza edycja była na zasadzie przekazywania paczek z ręki do ręki. Od drugiego roku pojawił się system, który pozwalał darczyńcom wybierać z bazy potrzebującą rodzinę. W trzeciej edycji mieliśmy pierwszą promocję publiczną w mediach. To był przełom. Zwróciliśmy się do mieszkańców Krakowa i udało się przygotować pomoc dla 214 rodzin. Nadal było dużo emocji, cały czas trwała konfrontacja ze stereotypami pomagania. Pomału pozyskiwaliśmy darczyńców, trudno było sfinansować całą akcję. Jednak z czasem coraz więcej osób się zaangażowało, bo wielu czekało właśnie na taką dobrze przemyślaną akcję niesienia pomocy. Nie angażowali się wcześniej, bo wierzyli, że ktoś zaproponuje coś innego – my wyszliśmy naprzeciw tym oczekiwaniom. A zasady? Jedną z nich jest to, że nie pomagamy żebrakom.

Dlaczego?

– Jeśli żebrak na ulicy zarabia średnio 200 zł dziennie, to taki człowiek na pewno nie pójdzie do innej pracy. On sprzedaje swój biedny wygląd, a ludzie mu za to płacą – to totalna demoralizacja. W Krakowie żebracy to mafie, to profesjonaliści. Oni potrafią w parę sekund wzbudzić poczucie winy: jeśli mu nie pomożemy, to się z tym źle czujemy. To właśnie siła szantażu emocjonalnego. Jeśli ktoś wpada w biedę, to najpierw prosi rodzinę, wstydzi się wyjść na ulice.

W tradycji Kościoła było pomaganie żebrakom, ale to były inne czasy. Nie było wtedy pomocy społecznej. Jeśli ktoś na przykład nie miał pola albo nie było pracy w przemyśle, to nie miał szansy, żeby się włączyć w bieg życia społecznego. Ja nie wierzę, że wśród współczesnych żebraków są biedni ludzie. To po prostu dobrze płatny zawód, a prawdziwa bieda jest skrzętnie ukryta.

W Waszym stowarzyszeniu nie pomagacie również osobom, które zgłaszają się do Was osobiście po pomoc.

– Do nas nie można się zgłosić po pomoc, my sami szukamy tych, którym chcemy pomóc. Nie musimy się tłumaczyć z tego, że pomagamy innym. Wychodzimy z założenia, że jeśli ktoś jest sprawny, roszczeniowy, to znajdzie sobie pomoc gdzie indziej. W Polsce jest wiele naiwnych osób, a na postawie roszczeniowej można zarabiać. Gdy ktoś krzyczy, że jest biedny, gdy szantażuje emocjonalnie, to wiem, że mam do czynienia z profesjonalistą. Przychodzi do nas mnóstwo ludzi, odbieramy tysiące e-maili i telefonów z prośbą o pomoc. Zawsze mamy ograniczone zasoby i nie wszystko możemy sprawdzić, a chcemy mądrze zainwestować naszą pomoc, bo źle skierowana może zdemoralizować. Dlatego w miarę możliwości, na przykład przez audyt, sprawdzamy, gdzie trafiamy z pomocą. Śmieję się czasem, bo uświadamiam sobie, że największą „winą” akcji „Szlachetna Paczka” jest to, że pomagamy ludziom. Gdy wspieramy pewną grupę, tysiące innych osób ma pretensje, że nie pomagamy właśnie im.

Jak zatem poszukujecie tych, którym chcecie pomagać?

– Poszukiwanie prawdziwej biedy w Polsce jest trudne, bo coraz częściej odkrywamy, że nasze społeczeństwo jest coraz bardziej zdemoralizowane, a polska bieda jest ustawiona i roszczeniowa. Nasi wolontariusze pojechali do wiosek na Podkarpacie. Okazało się, że wielu ludzi żyje tam z tego, że są biedni. To ich styl życia. Dwa razy do roku skoszą trawę na swoich polach, otrzymują unijną i państwową pomoc. Wystarcza na to, żeby coś zjeść i na alkohol również. Wykreowali swój wizerunek i dbają o to, żeby pokazywać, jak są biedni. A człowiek bez wyzwań w życiu jest nieszczęśliwy, dlatego ci ludzie często piją. Leń jest nieszczęśliwy, nie pracuje, bo nie wie po co.

Zresztą demoralizacja ma wiele płaszczyzn. Jeśli dziecko jest wyręczane w różnych zadaniach, to wydaje się, że jest mu lepiej. Jednak, jak pokazują badania, każdy mały sukces powoduje, że dostarczamy organizmowi endorfin. Leń nie może zatem czuć się szczęśliwy. Głupie pomaganie demoralizuje i unieszczęśliwia ludzi. Docieramy do wielu środowisk, gdzie panuje bieda i często okazuje się, że nie ma komu pomagać, bo ci ludzie są tak zdemoralizowani, że nie chcą walczyć, nie chcą czegoś więcej. Domagają się pomocy, bo żyją z biedy i nie chcą inaczej. Gdyby były inne systemy socjalne, opierające się na innych wskaźnikach, to wielu ludzi nie musiałoby żyć z roszczeniowości. Ten system opiera się na tym, że przyjdziesz i dostajesz. My chcemy pomagać tym, którzy chcą walczyć.

Wyłonienie takich ludzi nie należy do najłatwiejszych?

Pełne teksty artykułów "Przewodnika Katolickiego" w Internecie ukazują się po 10 dniach od daty wydania drukiem.

oceń artykuł:

4.2/5 (6)

następny

wróć

Komentarze

dodaj komentarz

Uwaga!!!!!!!!! Ks. Jacek udzielił wywiadu Tygodnikowi Powszechnemu....

Czytelnik Tygodnika Powszechnego (17-12-2011 22:47)

Uwaga!!!!!!!!! Ks. Jacek udzielił wywiadu Tygodnikowi Powszechnemu. A wiadomo co to za gazeta.

I co z tego? Co to za gazeta? Biskupi też tam piszą.

May (21-12-2011 13:42)

I co z tego? Co to za gazeta? Biskupi też tam piszą.

Przeczytaj również

więcej

Nie zmarnować adwentowego finiszu
Adwentowe pułapki czekają na nas nie tylko w supermarketach. Także ostatnie dni i godziny domowego zabiegania mogą zakłócić dobre przeżycie świątecznego czasu.
więcej »
Od śmietnika do... jadłodajni
Mały kociołek, większy kociołek i jeszcze jeden – razem 120 litrów. Tyle litrów gęstej zupy codziennie wydaje jadłodajnia mieszcząca się w największym poznańskim kościele pw. Nawiedzenia Najświętszej Maryi Panny.
więcej »
Caritas przy drożdżówce
Miejsce akcji: Mogilno. Miasteczko nieopodal Gniezna. Nie tyle samo Mogilno, co jego serce i korzenie: pobenedyktyński klasztor. Od połowy XI do końca XIX wieku życie tętniło tu dzięki mnichom. Dziś tętni dzięki nim.
więcej »
Czuwanie i mobilizacja zamiast niedbalstwa i infantylizmu
Głównym przesłaniem i motywem przewodnim Adwentu jest wezwanie do czuwania. Wielokrotnie słyszmy to hasło w adwentowej liturgii. Głównie odnosi się ono do oczekiwania na Paruzję, czyli powtórne przyjście Chrystusa albo jeszcze inaczej – koniec świata.
więcej »
Umartwienie czy radość nadziei?
Przez całe wieki okres Adwentu był traktowany jako czas pokuty, albo raczej jako tzw. czas zakazany. Tradycja ta wywodziła się ze starożytności chrześcijańskiej, kiedy to Boże Narodzenie nie było świętowane tak uroczyście jak dziś.
więcej »
Wielcy ludzie od małych spraw
Z przymiotnikiem „wielki” chętnie pokazują się takie słowa, jak: teatr, Kazimierz, sejm, błękit, wybuch, tydzień czy Szczeliniec. Każde z nich dostojne, czasami z wielowiekową metryką. Znacznie rzadziej słowo „wielki” komponuje się z „człowiekiem”.
więcej »
Konsumpcja kontra asceza
Rozpoczynamy święty czas Adwentu: czas oczekiwania i przygotowania na Boże Narodzenie i na powtórne przyjście Chrystusa. Kościół przywiązuje wielką wagę do przeżywania Adwentu.
więcej »
Niezliczone tony dobra
Około 40 ton żywności rozprowadzonej w ciągu trzech lat wśród 170 potrzebujących w jednej z krakowskich parafii. Przygotowywanie paczek, odwiedziny w szpitalach... Telefon od szukających pomocy, który dzwoni cały tydzień. To jakaś prężna fundacja? A może stowarzyszenie? Nie. To pani Lila – lat 65 i pan Adam – lat 73. Dojrzali wiekiem, ale młodzi sercem chętnym do bezinteresownej pomocy.
więcej »
Adwent otwartych serc
Tyle już Adwentów przeżyliśmy w naszym życiu i… nic lub niewiele się zmieniło. Jak w tym roku przeżyć ten czas, by nie przeoczyć jego istoty?
więcej »

Świat w obiektywie

Wielki wyjazd Polaków na Węgry

Przewodnik Katolicki 20/2012

» kup teraz!

Tematy numeru:

partnerzy:

© Drukarnia i Księgarnia św. Wojciecha Sp. z o.o. Wszelkie prawa zastrzeżone. Drukarnia i Księgarnia Św. Wojciecha Sp. z o.o. na podstawie art. 25 ust. 1 pkt. 1 b ustawy z dnia 4 lutego 1994 roku o prawie autorskim i prawach pokrewnych wyraźnie zastrzega, że dalsze rozpowszechnianie artykułów zamieszczonych na portalu www.przkt.pl jest zabronione.

projekt:

strony internetowe: Agencja Reklamowa eCreo.eu

Komentarz:
Pseudonim:
Wpisz token: